Vanuit de stad aan de Bosporus, met naar schatting vijftien miljoen inwoners en er jaarlijks zo’n honderdduizend bij, zijn we begonnen aan de fietstocht door dit voor ons nieuwe land. De Zwarte Zee-kust is een populaire weekend- en vakantiebestemming voor de Istanbullu’s. Wij rijden van camping naar camping en komen uit in Alaplı. Vanaf daar trotseren we de eerste serieuze bergen om in de oude Ottomaanse stad Safranbolu aan te komen. Diezelfde bergen moeten we een tweede keer over om het prachtig gelegen Amasra aan de Zwarte Zee te bereiken. We hadden het plan om van daar door te fietsen naar Sinop en verder, maar omdat je een plan vooral nodig hebt om ervan af te kunnen wijken, kreeg ook dit een andere wending. Zo zijn we via Ankara plotseling in Hattusa beland. Daarover verderop meer.
Achtergrond
Veel mensen kennen het Turkije van de oude steden en de stranden aan de Middellandse Zee, maar weinigen weten meer van dit veelzijdige land. Een stukje achtergrond kan dus geen kwaad. Het huidige Turkije, met ruim zeventig miljoen inwoners, is naar de mening van de meeste Turken te danken aan Atatürk, “vader der Turken”. Mustafa Kemal Atatürk was een generaal in het Ottomaanse leger. Na de Eerste Wereldoorlog was het ooit zo machtige Ottomaanse rijk (circa 1300 tot 1922) uiteengevallen en grotendeels door de geallieerden bezet. Het vredesverdrag werd door veel Turken als een vernedering ervaren, en de onafhankelijkheidsbeweging onder Atatürk kreeg daardoor brede steun. Dat leidde in 1923 tot de Turkse republiek, met Atatürk als eerste president. Hij gaf het land een nieuwe grondwet, maakte van Ankara de hoofdstad en voerde verregaande hervormingen door. De grootste is de scheiding van kerk en staat; ook verving hij het Arabische alfabet door het Latijnse.
De hervormingen, de modernisering en de strategische ligging maakten dat Turkije in 1952 tot de NAVO toetrad. Voor veel Turken is toetreding tot de Europese Unie een logische vervolgstap, en dat een beslissing uitblijft terwijl landen als Roemenië en Bulgarije al wel zijn toegetreden, wordt als een belediging ervaren. De seculariteit van de staat werd lange tijd bewaakt door het machtige leger, en juist die grote militaire macht is voor de Europese Unie een absolute no-no. In september 2010 stemden de Turken in een referendum voor inperking van die macht, een uitslag die het begin markeerde van een ingrijpende verschuiving in de verhouding tussen leger, politiek en religie.
Turkije en de Turken
Turkije is een mooi land met veel bergen, waar je bovendien fantastisch kunt eten. Fietsen is door al die bergen niet eenvoudig, en omdat goede kaarten ontbreken (veelzeggend is dat Google Maps in Turkije destijds vaak werd geblokkeerd), zijn we vaak op te drukke wegen aangewezen. Daar komt bij dat de infrastructuur op gigantische schaal wordt aangepakt, wat het land op termijn tot regionale grootmacht moet maken, maar voor twee kleine fietsers minder prettig is.
Tot nu toe zijn het vooral de Turken die ervoor zorgen dat we een geweldige tijd hebben. Veel mensen die ooit in Turkije zijn geweest, zeggen dat de Turken hier anders zijn dan in Nederland; wij vermoeden dat de meesten nooit echt kennis hebben gemaakt met de Turkse Nederlanders. Het zijn de meest gastvrije en sociale mensen die we ooit zijn tegengekomen, en in tegenstelling tot veel aardige mensen elders willen ze helemaal niets van je. Ze vinden het oprecht leuk dat je er bent en willen dat je het nog leuker hebt.
Veelzeggend is dat we de afgelopen weken 23 kopjes thee, twee keer ontbijt, drie keer een lunch, één overnachting en één keer rakı kregen, en dat zijn alleen nog de keren dat we op de uitnodiging ingingen.
Zou je op elke uitnodiging ingaan, dan kom je nergens. In Turkije is het gelukkig weer mogelijk gesprekken te voeren: er is altijd wel iemand die in Duitsland of Nederland heeft gewerkt. Zo komen we veel te weten over het dubbele leven van veel voormalige gastarbeiders. Velen keren terug naar Turkije, maar laten daardoor noodgedwongen een deel van hun familie achter. Hun vaderland is intussen sterk veranderd, en zelf zijn ze meer Duitser of Nederlander geworden dan ze beseffen. Ze blijven Turk van gevoel, maar het is vaak een gevoel voor het Turkije dat niet meer bestaat.
En verder
Toen we op de fiets in Amasra aankwamen, hadden we sinds Praag meer dan drieduizend kilometer gefietst. Dat fietsen bleek veel zwaarder dan gedacht, en omdat Turkije nogal bergachtig is, moest er een ander plan komen. Naar huis gaan was geen goed plan, dus zijn we liftend en met de bus (fietsen onderin) naar Ankara gegaan. Daar vonden we een transporteur die onze fietsen naar Nederland wilde brengen. De kosten deden pijn, maar bij het inpakken hebben we veel lol gehad met het personeel. In Ankara kochten we twee rugzakken, en sindsdien gaan we weer als rugzaktoeristen door het leven. Per bus reisden we door naar Hattusa, het bewijs dat we het rugzakken nog niet zijn verleerd.
Leestip: NRC schreef in 2025 een verhaal over de Turkse Zwarte Zee-kust, waar gewone Turkse gezinnen en rijke Arabieren verkoeling zoeken, van oude mijnsteden tot theevelden, en waar de streek balanceert tussen traditie, economische zorgen en nieuw toerisme.
Plan je reis
- Overnachten in Turkije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Turkije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Meer uit deze reis
Alle verhalen uit Turkije ›
Van Hattusa naar Batumi: het oosten van Turkije31 maart 2018
Over de Zwarte Zee naar Istanbul29 maart 2018
Trabzon, Sümela en de mist van de Kaçkar20 juli 2010Plan je eigen reis door Turkije
De reisgids bundelt alle praktische artikelen: vervoer, overnachten, geld en de beste routes.
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.