Hattusa was de oude hoofdstad van de Hettieten, een cultuur die het huidige Turkije domineerde in het tweede millennium voor Christus, ten tijde van de farao’s in Egypte. Na deze ruïnes maakten we een reis door de tijd langs plaatsen als Amasya, Trabzon en Sümela. Van de Hettieten kwamen we via overblijfselen van Grieken, Romeinen, Byzantijnen en Ottomanen langzaam in het heden. We hebben nu een beeld bij de geschiedenis van Turkije, en de historische resten van die oude culturen zijn vele malen aantrekkelijker dan wat er tegenwoordig wordt gebouwd. Concrete Paradise zou een goede benaming zijn: of je nu in plaats A, B of Y bent, het ziet er hetzelfde uit, meestal net niet afgebouwde, fantasieloze betonnen hoogbouw van een verdieping of vijf. Komt er weer wat geld, dan komt er een verdieping bovenop; aan een laag pleister wordt niet gedacht. Gelukkig vinden we genoeg natuurschoon in de bergen van de Kaçkar, waar we onze reis door Turkije afsluiten, tussen toppen van bijna 4.000 meter en dichte mist. Het is weer tijd voor iets nieuws.
Turkije en de Turken
In Turkije wonen, zoals al opgemerkt, heel veel Turken, en al die Turken drinken thee. Erg veel thee. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat zitten ze op kleine krukjes voor de overal aanwezige theehuisjes. Overdag is het vooral een mannenaangelegenheid: onder het genot van niet één, maar eerder vier of vijf glaasjes wordt er gesproken over voetbal, politiek en andere zaken waar mannen zich mee bezighouden. ’s Avonds veranderen de grotere theeterrassen in verzamelplaatsen voor families en vrienden, en gaan de bladen met theeglaasjes rond in het tempo waarin op een Nederlands terras het bier wordt aangesleept.
Anders dan in de Oekraïne zijn het in Turkije de mannen die met hun uiterlijk bezig zijn. De Turkse man is ijdel, goedlachs en aanrakerig, strak in de kleren en met een hip kapsel, dat hij van de kapper haalt, in Turkije een hele belevenis. Uit een plaatjesboek kies je het kapsel dat het beste bij je past, waarna de kapper een uur bezig is met wassen, knippen, scheren, föhnen, nog een keer wassen, oorhaar verwijderen en als laatste haarlak. Elke man is daarna weer het mannetje. Voor vrouwen zijn er ook kappers, maar die zijn onzichtbaar, en een hip kapsel onder een hoofddoek is ook niet erg praktisch.
Turken en de islam
Het overgrote deel van de Turken is moslim, meestal van de gematigde soort. Langs de Zwarte Zee wonen de meest liberale Turken; het onderscheid tussen man en vrouw is hun een doorn in het oog en de hoofddoek zien ze als symbool daarvan. Toch betekent een hoofddoek niet meteen dat iemand conservatief is: ze hebben vrolijke kleuren en kunnen prima hand in hand lopen met een Turkse jongen met een hip kapsel. Voor veel Turken is religie iets persoonlijks dat niet mag worden opgelegd, en al helemaal moeten ze niets hebben van regels die hun plezier in het leven verminderen. Want plezier hebben de Turken bovenal. Arabische toeristen worden mede daarom met enige argwaan bekeken, en de toename van het aantal conservatieve Turken wordt met zorg aanschouwd.
Elke stad en elk dorp heeft moskeeën, en elke moskee een minaret met luidsprekers waaruit vijf keer per dag de oproep tot gebed klinkt. Wat vooral opvalt is het kwaliteitsverschil tussen de imams: sommige zijn een genot om naar te luisteren, andere zijn tenenkrommend. Er bestaat een verband tussen je tolerantiegrens en de afstand van de minaret tot je hotelkamer.
En verder
Na vier weken Turkije en bijna tweeduizend kilometer, waarvan 650 op de fiets, vonden we het wel weer tijd voor een nieuw land. Het begon ook druk te worden: aan de Zwarte Zee-kust geen westerse toeristen, maar wel tienduizenden Turken die massaal van hun vakantie genieten. Vanaf het uiterste oosten van Turkije is het maar een klein uur naar Batumi, de Georgische badplaats aan de Zwarte Zee. Hier zoeken we nu uit welke gebieden in Georgië en Armenië te bezoeken zijn, want grote delen van die landen golden destijds als onveilig.
Plan je reis
- Overnachten in Turkije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Turkije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Meer uit deze reis
Alle verhalen uit Turkije ›
Langs de Zwarte Zee: fietsen naar Safranbolu en Amasra30 maart 2018
Over de Zwarte Zee naar Istanbul29 maart 2018
Trabzon, Sümela en de mist van de Kaçkar20 juli 2010Plan je eigen reis door Turkije
De reisgids bundelt alle praktische artikelen: vervoer, overnachten, geld en de beste routes.
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.