Inleiding tot Zimbabwe: een rijk land dat arm werd gemaakt

Zimbabwe ligt in het binnenland van zuidelijk Afrika, ingeklemd tussen de Zambezi in het noorden en de Limpopo in het zuiden, met Zambia, Mozambique, Zuid-Afrika en Botswana als buren. Het is met ruim 390.000 vierkante kilometer bijna tien keer Nederland, en er wonen zo’n 17 miljoen mensen. Anders dan het lege Botswana is Zimbabwe redelijk dichtbevolkt, met vruchtbare hooglanden in het midden waar de meeste mensen en de meeste landbouw zich concentreren. Het land had bij zijn onafhankelijkheid in 1980 de reputatie van de graanschuur van de regio. Die reputatie is het grotendeels kwijtgeraakt, en het verhaal van hoe dat gebeurde is niet los te zien van het land zoals de reiziger het nu aantreft.

Shona, Ndebele en een naam uit steen

De bevolking bestaat voor ongeveer zeventig procent uit Shona, geconcentreerd in het noorden en oosten, en voor zo’n twintig procent uit Ndebele in het zuidwesten rond Bulawayo. Samen vormen die twee groepen vrijwel het hele land. Sinds 2013 kent Zimbabwe zestien officiële talen, een record, maar in de praktijk komt men met Engels, Shona en Ndebele overal. De naam van het land verwijst naar Great Zimbabwe, de ruïnes van een middeleeuwse stenen stad in het zuiden die tussen de elfde en vijftiende eeuw het centrum was van een welvarend Shona-koninkrijk dat handeldreef tot aan de Indische Oceaan. Dzimba dza mabwe betekent “huizen van steen”, en die stenen muren, opgetrokken zonder mortel, weerlegden het koloniale idee dat Afrika geen eigen beschaving had voortgebracht.

De grootste stenen bouwwerken van Afrika ten zuiden van de Sahara staan in Zimbabwe, en het land heeft zich er bij de onafhankelijkheid naar vernoemd om precies dat punt te maken.

Van graanschuur tot lege portemonnee

De moderne geschiedenis van het land is er een van scherpe wendingen. Na negentig jaar blank minderheidsbewind onder de naam Rhodesië werd het gebied in 1980 onafhankelijk als Zimbabwe, met Robert Mugabe als leider. Wat begon als een hoopvolle bevrijding liep uit op decennia van economische neergang, een gewelddadige landhervorming rond het jaar 2000 en de beruchte hyperinflatie die het spaargeld van een hele bevolking wegvaagde. In 2017 werd Mugabe na bijna veertig jaar afgezet door zijn eigen partij. Zijn opvolger Emmerson Mnangagwa regeert sindsdien. De economie draait vandaag grotendeels op de Amerikaanse dollar, en de meeste transacties gebeuren dan ook in dollars, niet in de eigen munt.

Voor de reiziger is Zimbabwe een land met een enorme natuurlijke rijkdom en een gastvrije bevolking, maar ook met de sporen van die neergang: gebrekkige infrastructuur, schaarste en een informele economie waarin iedereen op zoek is naar dollars. De meeste bezoekers komen voor één plek: de Victoria Falls aan de Zambezi, in de noordwestelijke punt.

Wie in Zimbabwe geld pint, krijgt vaak dollars terug die zo versleten zijn dat ze in eigen land allang uit de omloop zouden zijn genomen.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Meer uit Zimbabwe

De witte neushoorn27 april 2026Naar de Victoria Falls: niet de olifanten zijn het gevaar27 april 2026Mosi-oa-Tunya: de rook die dondert26 april 2026