Kenyah, Penan en de politiek van Sarawak

Daniël neemt ons mee naar een longhouse van de Kenyah, waar de mensen het duidelijk beter voor elkaar hebben. We treffen er een Australiër die vijfentwintig jaar geleden uit deze gemeenschap vertrok, goed Engels spreekt en niet bang is zijn mening te geven, want kritiek op de overheid kan hier niet. Van hem begrijpen we de verhoudingen. Sarawak en Sabah leveren gas, olie en hout, maar slechts een fractie van de opbrengst blijft in de deelstaat; de rest financiert de ontwikkeling van het schiereiland. Dat verklaart waarom het hier zo achterblijft. De weg vooruit heet ontwikkeling, maar betekent in de praktijk kappen, leeghalen en palmolieplantages. De verliezers zijn de natuur en de oorspronkelijke bewoners.

“You are poor in money, but I see that you are rich in children”, en dat vinden ze de beste grap van de dag.

Bij de Penan

Ook al is bijna iedereen bekeerd tot het christendom, begraven gebeurt nog volgens animistische principes, met uitbundig houtsnijwerk over de stenen tombes en de hornbill overal als motief. Dit soort dingen willen we zien. Het bezoek daarna aan de Penan verloopt minder gemakkelijk: deze voormalige jungle-nomaden zijn door de overheid in een longhouse geplaatst en zijn duidelijk arm, met veel kinderen en weinig eten. Daniël laat ons snoep uitdelen, waardoor we ons een stel witte kolonisten voelen die arme mensen met snoep gelukkig komen maken. Toch zijn ze blij met het bezoek, waarschijnlijk het eerste van blanken. Voor het dankwoord dat ik moet houden sta ik tot mijn middel in de kinderen.