Naar de Victoria Falls: niet de olifanten zijn het gevaar

We gaan naar Zimbabwe. Kasane is niet alleen een uitvalsbasis voor Chobe maar ook een verzamelplaats voor zwaar vrachtverkeer tussen Zambia, Zimbabwe en Botswana. Overal staan lorries geparkeerd, een merkwaardig contrast met de reputatie van dit gebied als een van de belangrijkste wildcorridors van Afrika. De grensovergang aan de Botswaanse kant is in een flits voorbij: een stempel op een lege pagina, duimen omhoog als we zeggen dat we op de fiets zitten. Een paar honderd meter verder de Zimbabwaanse loketten, waar toeristen in busjes in de rij staan. Ons e-visum hebben we gisteren al aangevraagd, 30 dollar per persoon. Paspoort gescand, visum herkend, stempel erin. Veel plezier in Zimbabwe.

Naar de Victoria Falls is het 71 kilometer dwars door het Zambezi National Park. Het park beslaat 56.000 hectare langs de noordelijke oever van de Zambezi en werd in 1979 afgesplitst van het Victoria Falls National Park. Het landschap is dicht bebost savanneland met mopanebomen langs de rivier, afgewisseld met open grasvlaktes; er leven olifanten, buffels, leeuwen, luipaarden en giraffen. De weg snijdt er dwars doorheen. We mogen gewoon door, geen ranger die ons apart neemt, geen voorwaarden. Fietsen door een nationaal park in Zimbabwe.

Moordwapens op de weg

Dieren zien we nauwelijks. Wat we wél zien zijn vrachtwagens. Dubbele lorries vol erts, diepladers met staal, hard rijdend en zonder gas terug te nemen. Vaak maken ze een boog om ons heen, vaak ook niet. Dit is het enige waar ik echt bang voor ben op de fiets. Niet de olifanten, niet de leeuwen. De vrachtwagens.

Met een lompe chauffeur aan het stuur is een vrachtwagen een moordwapen.

Dat je voor olifanten minder bang hoeft te zijn dan iedereen denkt, blijkt als we een kudde passeren. Maurits heeft niets door en fietst gewoon door; ik stop en observeer. Ze eten rustig verder, en als ik langzaam voorbij fiets lopen ze dieper het bos in. Dan klinkt er getrompetter van de andere kant van de weg. Ik overweeg even naast mijn fiets te gaan lopen, maar zie niets, en het spannende moment trekt voorbij. Daarna krimp ik weer ineen bij elke zware vrachtwagen die passeert. Bij aankomst in het toeristendorp Victoria Falls staat de camping tegen de dieren aan: vijf meter van mijn tent staat een hek, en daarachter sloopt een kudde grijze olifanten rustig de bomen. Vanaf het terrein zien we de waterdamp van de waterval omhoogkomen, en een dreunend geluid vult onafgebroken de achtergrond. Wat een aankomst.

Mosi-oa-Tunya

’s Nachts hoor je het al: een monotoon gedreun op minder dan een kilometer van de tent. Bij het eerste ochtendlicht zie ik de nevelwolk, oranje aangelicht door de opgaande zon. Zelfs de tent zit onder de druppels. Rustig ontbijten lukt niet, want we worden belegerd door vervetapen die maar één ding willen: ons eten. Even niet opletten en er komt er een van links, van rechts of van boven.

De Victoria Falls, door de lokale bevolking Mosi-oa-Tunya genoemd, de rook die dondert, werd in 1855 als eerste westerling beschreven door de Schotse ontdekkingsreiziger David Livingstone. Hij vernoemde de waterval naar koningin Victoria, voor de enige keer in zijn leven afwijkend van zijn gewoonte om inheemse namen te bewaren. De waterval bestaat uit vijf secties die samen een gordijn van 1.708 meter breed vormen, dat 70 tot 108 meter naar beneden valt in een smalle kloof. Bij hoogwater is het de grootste aaneengesloten waterval ter wereld. Het bezoek kost 59 dollar per persoon voor buitenlanders, ongeveer €55. De poorten gaan om zes uur open; wij lopen er om negen uur naartoe, langs de sjacheraars die geld willen wisselen, beeldjes verkopen of gids willen spelen en uiteindelijk ook tevreden zijn met één of twee dollar.

En het water staat hoog. Nu stroomt er 3.800 kubieke meter per seconde over de rand, bijna vier miljoen liter per seconde en bijna 70 procent meer dan vorig jaar op dezelfde dag, gevolg van de zware regens in zuidelijk Afrika dit seizoen. Ter vergelijking: de Rijn voert bij Lobith gemiddeld 2.200 kubieke meter per seconde. Wat hier over de rand komt is bijna twee keer de gemiddelde Rijn, samengeperst in 1.700 meter waterval. In het droogtejaar 2019 zakte het debiet naar 107 kubieke meter; wat er nu stroomt is bijna vier keer het langjarig gemiddelde.

Twee rondes

Het water buldert met kracht de kloof in die zich voor ons uitstrekt. De nevelwolk die opstijgt blokkeert elk uitzicht en zorgt voor een letterlijke moesson langs de rand, waar orchideeën, varens en lelies groeien in de permanente spray. Droog blijven is geen optie. We lachen en roepen van plezier: uitzicht of niet, dit is spectaculair. We hebben gehoord dat het zicht ’s middags beter kan zijn, als de sterkere zon meer nevel verdampt en de opstekende wind hem terug de rivier op blaast. Een paar uur drogen we op in het restaurant binnen de hekken, dan is het tijd voor ronde twee.

Goed besluit. We worden opnieuw doorweekt, maar nu zien we het. Het vallende water is zo krachtig dat het een tweede waterval in de lucht creëert: tien meter naast de kloof regent het hard, een meter verderop is een scherpe grens en schijnt de zon. De werkelijke schaal wordt pas duidelijk als je de hele breedte hebt gelopen, 1.708 meter van links naar rechts. Als de camera vol staat vinden we het mooi geweest.

Over de brug

Na dit korte bezoek kunnen we niets zinnigs over Zimbabwe zeggen; we zijn niet verder gekomen dan de toeristische enclave van Victoria Falls. Maar wat we meekrijgen is positief. De mensen hier, net als de Namibiërs en Botswanezen ervoor, zijn vriendelijk en spontaan. Ja, er wordt geprobeerd geld aan ons te verdienen. Ik zou hetzelfde doen. Je spreekt hier op een dag meer mensen op een spontane manier dan thuis in een maand.

Ons plan wijst naar Zambia, want onze vlucht naar huis vertrekt uit Lusaka. Dus fietsen we over de Victoria Falls Bridge. De brug werd in 1905 gebouwd en overspant de Batoka-kloof op 128 meter hoogte, direct benedenstrooms van de waterval, als onderdeel van Cecil Rhodes’ nooit voltooide spoorlijn van Kaapstad naar Caïro. Aan de linkerhand de gorge met de Zambezi diep beneden, aan de rechterhand de nevelwolk. Op de brug hangt altijd een lichte nevel. We fietsen hem over met natte gezichten, krijgen aan de overkant een uitreisstempel en rollen Zambia binnen.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Meer uit Zimbabwe

De witte neushoorn27 april 2026Mosi-oa-Tunya: de rook die dondert26 april 2026Moordwapens op de weg25 april 2026