Merzouga en Erg Chebbi: wakker worden aan de voet van de Sahara

De wekker gaat om 6.00 uur. Aankleden in het donker, de koude woestijnnacht in. We willen de zonsopgang zien over de duinen van Erg Chebbi. Dat hoeft niet ver — Nasser Palace ligt direct aan de voet van de zandduinen. Het voordeel van een paleis dat grenst aan de Sahara.

Erg Chebbi: een zee van zand

De blauwroze hemel vormt het canvas voor de zwarte silhouetten van de zandduinen en de palmbomen. Een paar Marokkaanse toeristen rijden op een dromedaris tegen de hoogste duin op. In de oase beginnen de vogels te kwetteren.

Erg Chebbi is een erg — een binnenlands zandduingebied van meer dan 125 vierkante kilometer. Technisch gezien is het een van de kleinere ergs van de Sahara, maar de duinen zijn er indrukwekkend: tot 150 meter hoog, en van een kleur die varieert van goudgeel in de volle zon tot diep rood bij zonsopgang en -ondergang. Ze zijn gevormd door wind die zand vanuit de Algerijnse Sahara meevoert en hier laat bezinken, aan de voet van een versteend plateau.

De dag ervoor zijn we hier aangekomen via Erfoud en Rissani. Na Erfoud namen de landschappen indrukwekkende vormen aan: tussen de palmbomen en de beginnende zandduinen de resten van lemen dorpen en kasba’s die langzaam terugsmelten in de bodem. In Rissani — ooit de hoofdstad van de Tafilalt en de historische thuisbasis van de Alaouitische dynastie, waaruit ook de huidige koningsfamilie stamt — was er een drukke souk.

Rond Rissani: de ksars

Bijzonderder was de route rond Rissani, langs een reeks indrukwekkende ksars. Een ksar (meervoud: ksour) is een versterkt dorp van een specifieke stam. Massieve bouwwerken opgetrokken uit de klei van de rivieroevers — pisébouw. De buitenmuren en de hoektorens zijn versierd met geometrische reliëfs en patronen. Unieke, waarschijnlijk inheemse Amazigh-architectuur. De meeste vrouwen in dit meest zuidelijke deel van de Tafilalt dragen hier een allesbedekkende zwarte sluier.

Het paleis van Nasser

Nasser Palace staat naast de hoogste duinen. Een uit leem opgetrokken complex met kantelen, torens en een zwembad midden op de binnenplaats. We hebben het geheel voor onszelf.

We beklimmen de hoogste duin. Vanaf de top kijken we in oostelijke richting uit over Algerije. Tussen hier en de Nijl — 5.000 kilometer verderop — ligt alleen zand, gruis en steen.

Langzaam zakt de zon naar de westelijke horizon. Het zand kleurt naar rood, paars en bruin. De schaduwen worden langer, waardoor er nog meer reliëf zichtbaar wordt in de zee van duinen.

Om 20.00 uur is het volledig donker. We zijn de enige gasten, maar dat schijnt vergeten te zijn in de keuken. Men doet zijn best het goed te maken. In het restaurant worden we begroet met een cd met Céline Dion en Mariah Carey — iets te hard — terwijl de keuken alsnog een driegangendiner in elkaar zet. Soep, gemengde salade, een tajine met elders gegaarde kip. Bizar om de enige gasten te zijn in een paleis dat zo uit 1001 nacht had kunnen stappen.

Zonsopgang boven de Sahara

We gaan vroeg naar bed en zetten de wekker op 6.00 uur. De ochtend is niet zo koud als in Zouala. Op de kantelen van het paleishotel wordt het ontbijt geserveerd, uitkijkend over de duinen en het grote zwembad. Een bizar contrast, zeker in vergelijking met de naastgelegen, armzalige plaatsjes Merzouga en Hassilabied.

Merzouga is in de afgelopen decennia sterk gegroeid door toerisme. De nabijheid van de Erg Chebbi trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Er zijn inmiddels meer dan zeventig hotels in en rond het dorp, variërend van eenvoudige guesthouses tot luxe desert camps met zwembad. De economische impact is aanzienlijk voor een regio die anders nauwelijks inkomsten heeft. Maar de groei heeft ook een prijs: het dorpskarakter is nagenoeg verdwenen, en de druk op het fragiele duingebied is groot.

Erg Chebbi ligt op de grens van Marokko en Algerije. De grens is gesloten voor toeristen. De meeste bezoekers komen via Ouarzazate en Erfoud vanuit het westen, of via Fès en Midelt vanuit het noorden. De beste reistijd is oktober tot april.

Praktische informatie

Beste reistijd: Oktober tot april. In januari en februari zijn de nachten koud (tot 0 graden), maar de dagen aangenaam (18–22 graden). In de zomer loopt het kwik tot 50 graden op.

Rissani souk: Elke dag een kleine markt, maar op dinsdag, donderdag en zondag is de grote souk. Druk, chaotisch en echt.

Ksour rond Rissani: De route langs de ksour net buiten Rissani is weinig bekend maar indrukwekkender dan de stad zelf. Geen bord, geen toeristen — gewoon een rondrit van zo’n 30 kilometer over onverharde wegen.

Nasser Palace: Direct aan de voet van de hoogste duinen bij Merzouga. De ligging is onverslaanbaar. Boek buiten het seizoen scherp.

Dromedaris­tocht: Wordt overal aangeboden. Een tocht bij zonsop- of -ondergang van een uur kost zo’n 150–250 dirham per persoon. Leuk, maar verwacht geen stilte als je in een karavaan met tien andere toeristen rijdt.

Duinen beklimmen: Doe het zelf, zonder gids. De hoogste duin ligt op loopafstand van de accommodaties direct aan de duinen. ’s Ochtends vroeg of bij zonsondergang — overdag is het zand gloeiend heet, ook in de winter.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Mooi verhaal? ☕ Trakteer me op een koffie.