Riga is de grootste stad van de Baltische Staten, met ruim zeshonderdduizend inwoners — meer dan een derde van de totale bevolking van Letland. De stad ligt op de monding van de Daugava, een brede rivier die vanuit het Russische binnenland naar de Baltische Zee stroomt, en was eeuwenlang een van de belangrijkste handelshavens van Noord-Europa. Die handelsgeschiedenis heeft de stad gevormd: de rijkdom die er doorheen vloeide, is zichtbaar in de architectuur.
Art Nouveau
Riga heeft het grootste concentratie Art Nouveau-gebouwen van Europa. Meer dan dertig procent van de binnenstad bestaat uit panden in die stijl, gebouwd tussen 1890 en 1914 in de periode van economische bloei onder het Russische tsarenrijk. De gevels zijn geladen met medaillons, maskers, vrouwenfiguren, dierenkoppen en geometrische patronen. De bekendste straat is de Alberta iela, waar architect Mikhail Eisenstein — vader van de filmregisseur Sergei Eisenstein — een reeks buitensporig versierde herenhuizen ontwierp.
De historische binnenstad is opgenomen op de UNESCO-werelderfgoedlijst, samen met het Art Nouveau-kwartier.
Centrale markt en de haven
De Centrale Markt van Riga is gehuisvest in vijf voormalige zeppelinloodsen uit de Eerste Wereldoorlog, omgebouwd in de jaren twintig. Het is een van de grootste overdekte markten van Europa. Er worden vis, vlees, kaas, groenten, honing en textiel verkocht in afzonderlijke paviljoens. De markt grenst aan de Daugava en aan het busstation; het is de plek waar de stad zijn handen uit de mouwen steekt.
Tweetaligheid en spanning
Riga is een tweetalige stad in de praktijk, ook als de wet dat anders stelt. Het Lets is de officiële taal, maar in buurten als Maskavas forštate — de vroegere Russische buitenwijk — is Russisch de dagelijkse taal op straat. In bars en restaurants wordt Engels breed gesproken door de jongere generatie.
De verhouding tussen de Letssprekende meerderheid en de Russischtalige gemeenschap is in Riga concreter voelbaar dan elders in de regio. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 is de spanning scherper geworden; Russischtalige media zijn gedeeltelijk verboden, en de vraag wie tot de “Letse” samenleving behoort is politiek actueler dan ooit.
Praktische informatie
Het centrum van Riga is groot maar te voet goed te verkennen; de afstand van het busstation naar de oude stad bedraagt twintig minuten lopen. Er zijn directe vluchten vanuit Amsterdam en Brussel naar Riga International Airport. Bussen naar Tallinn (vier uur) en Vilnius (vier uur) vertrekken regelmatig.
Op de markt staat een vrouw achter een kraam met ingelegde komkommers in vijf varianten. Ze spreekt geen Engels, maar wijst. Dat volstaat.