De drie Baltische landen tellen samen iets meer dan zes miljoen inwoners, maar de bevolkingsdichtheid verschilt aanzienlijk. Estland, het noordelijkste en kleinste, heeft nog geen 1,4 miljoen inwoners verspreid over een oppervlakte die vergelijkbaar is met Nederland — waarvan een groot deel bos en moeras. Letland telde voor de onafhankelijkheid in 1991 ruim 2,6 miljoen inwoners; door emigratie na de EU-toetreding in 2004 is dat teruggelopen naar circa 1,9 miljoen. Litouwen, demografisch het grootste, heeft ruim 2,8 miljoen inwoners, maar ook hier is de bevolking gekrompen door emigratie naar West-Europa.
Drie volkeren, drie taalfamilies
Wat de Baltische Staten taalkundig bijzonder maakt, is dat zij drie volkeren herbergen die tot twee geheel verschillende taalfamilies behoren. Litouws en Lets zijn Baltische talen, een eigen tak binnen het Indo-Europees. Beide talen zijn nauw verwant aan elkaar — een Litouwer en een Let verstaan elkaar op basisniveau — maar staan ver af van de Slavische talen waarmee zij geografisch grenzen. Het Litouws geldt als de meest archaïsche levende Indo-Europese taal en bewaart vormen die in het Sanskriet nog herkenbaar zijn.
Het Estisch is van een volledig andere orde: een Fins-Oegrische taal, verwant aan het Fins en via verdere verwantschap aan het Hongaars. Het heeft geen enkel verband met het Lets of Litouws. Een Est en een Lett kunnen niet met elkaar communiceren in hun moedertaal.
Russischtalige minderheden
De Sovjet-periode liet een demografische erfenis achter die in Estland en Letland nog steeds politiek gevoelig ligt. Tijdens de bezetting werden grote aantallen Russische arbeiders naar de Baltische industrie overgeplaatst. Na de onafhankelijkheid bleven zij en hun nakomelingen. In Estland is circa twintig procent van de bevolking Russischtalig, geconcentreerd in Tallinn en in het industriegebied in het noordoosten van het land, rondom de steden Narva en Kohtla-Järve. In Narva is de bevolking voor meer dan tachtig procent Russischtalig.
In Letland ligt het Russischtalige aandeel historisch gezien nog hoger, circa een kwart van de bevolking. Riga heeft een substantiële Russischtalige gemeenschap in bepaalde stadsdelen. De politieke verhouding tot deze gemeenschappen verschilde na 1991 per land: Litouwen verleende automatisch burgerschap aan alle inwoners; Estland en Letland kozen voor een strikte lijn waarbij burgerschap moest worden verdiend via een taalexamen, wat tot een categorie van staatloze inwoners leidde.
Emigratie en ontvolking
Na de EU-toetreding in 2004 openden West-Europa zijn arbeidsmarkten voor de nieuwe lidstaten. Honderdduizenden jonge Letten, Litouwers en Esten vertrokken naar Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland. De gevolgen zijn zichtbaar in lege dorpen, gesloten scholen en vergrijzing op het platteland. Litouwen verloor in twintig jaar tijd meer dan tien procent van zijn bevolking. Sommige kleine steden in het Letse binnenland zijn voor meer dan de helft ontvolkt.
De emigratie heeft ook een keerzijde: de overgebrachte salarissen en de terugkerende migranten met Westerse werkervaring hebben bijgedragen aan de economische ontwikkeling.
In het centrum van Riga zijn bordjes die Letse namen dragen naast panden met Russischtalige reclame. De stad is tweetalig in de praktijk, ook als de wet zegt van niet.