Zondag 29 januari 2012: Skoura – Zouala (291 km)
Het is stil en koud. We hebben de wekker op 7.30 uur gezet om de ochtend mee te pakken. De besneeuwde toppen van de Hoge Atlas vormen de achtergrond van het palmbos van Skoura, met daartussen verspreide lemen huizen. We ontbijten op brood, pannenkoeken en verse sinaasappelsap tussen de vier torens van ons kasteel, en laten ons daarna door de oase begeleiden in plaats van meteen te vertrekken.
De oase van Skoura
Onze gids is familie van de eigenaar en spreekt alleen Frans, maar het verhaal is goed te volgen. In de oase van Skoura wonen dertigduizend mensen. Dat zou je niet zeggen: je ziet palmen, leem en een brede rivierbedding. Pas vanaf een uitzichtpunt zie je hoe uitgestrekt het groen is, een rechthoek midden in een leeg, roodbruin landschap. Bijna alles is gebouwd van leem en stro; een deel wordt onderhouden en bewoond, een ander deel vervalt langzaam tot stof. De rechte stammen van de dadelpalmen vormen de basis van de constructies.
We rijden over kleine zandwegen door akkerland met maïs, aardappelen, koriander en tomaten. De palmeraie is collectief bezit waar de bewoners dadels oogsten, maar hoeveel je mag gebruiken hangt van je familie af. Zieke palmen worden verbrand om verspreiding van ziekten tegen te gaan. Een lange rij diepe gaten in de bodem blijkt een twintig kilometer lang ondergronds kanaal te markeren dat water vanuit de bergen aanvoert. Deze khettara is volledig met de hand gegraven en minstens tweeduizend jaar oud. De tour eindigt zoals het in Marokko altijd eindigt: met muntthee in een tapijtwinkel. We drinken de thee, bedanken de gids met 150 dirham en stappen zonder tapijt naar buiten.
Een lange rij diepe gaten in de bodem markeert een twintig kilometer lang kanaal, met de hand gegraven en minstens tweeduizend jaar oud.
Door de Route des Kasbahs
Om 12.30 uur rijden we verder, een lange route door een kaal, droog landschap. In het noordwesten vormen de besneeuwde toppen een langzaam veranderend panorama. Tussen Boumalne du Dadès en Tinghir neemt de bebouwing toe: lemen huizen wisselen af met clusters betonnen laagbouw, winkels en werkplaatsen. Daartussen staan de vervallen kasba’s die deze route haar naam geven. Na Tinghir koersen we oostwaarts naar Er Rachidia. De bergen worden lager, de besneeuwde toppen maken plaats voor een roodbruine kartelrand, en na Goulmima rijden we door een grind- en kiezelwoestijn.
De monotonie wordt onderbroken door een politiepost waar we zonder duidelijke reden moeten stoppen. In een mengeling van Frans en Arabisch volgt de ene uitbrander na de andere, afgewisseld met namen van Nederlandse voetballers en hartelijk gelach. Steeds valt het woord ‘fraction’, dat we niet kennen. Dan mogen we plotseling door.
De Ziz-vallei en Zouala
Voorbij Er Rachidia, waar zelfs stoplichten staan, rijden we een rode vlakte op waar verder niets is. Als de Sahara ergens begint, dan hier. Plotseling splijt een gapende kloof het rode plateau open, gevuld met een groene waas van miljoenen dadelpalmen. Dit is de Ziz-vallei. We nemen de afslag naar Zouala en dalen af naar de bodem, waar we voor 200 dirham per persoon intrek nemen in een traditioneel Berberhuis, inclusief ontbijt en diner. We zijn de enige gasten en komen niets tekort.
Praktische informatie
Oase van Skoura met gids: een rondleiding regel je via je accommodatie. Reken op tweeënhalf uur en spreek vooraf een bedrag af; wij betaalden 150 dirham. De khettara, de ondergrondse irrigatiekanalen, zijn herkenbaar aan een rij gaten in de bodem en nog steeds in gebruik. De tour eindigt vrijwel altijd in een tapijtwinkel, kopen is niet verplicht.
Route des Kasbahs (N10): de weg van Ouarzazate via Boumalne du Dadès en Tinghir naar Er Rachidia is lang en kaal, met oases als onderbreking. Tank op tijd, want voorzieningen liggen ver uit elkaar.
Politieposten: in het zuiden zijn er regelmatig controles. Houd je papieren bij de hand; meestal is het een formaliteit, soms met een praatje erbij.
Overnachten in de Ziz-vallei: in Zouala en omliggende dorpen vind je traditionele Berberhuizen. Wij betaalden 200 dirham per persoon inclusief ontbijt en diner.
Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Foto’s uit Marokko
Meer foto’s uit Marokko ›
Waar deze dag ligt
Roadtrip door Marokko, nu in Marokko. Bekijk de hele route ›
Verder in de serie
Naar het reisoverzicht ›
‹ Vorige aflevering3. Over de Tizi n’Tichka naar Skoura: een privékasteel van leem
Volgende aflevering ›5. De Tafilalt: de grootste oase van Noord-AfrikaSpring naar een andere aflevering
- 1. Aankomst in Marrakesh: regen op de Jemaa el Fna
- 2. Een auto huren in Marrakesh en de truc van de leerlooierijen
- 3. Over de Tizi n’Tichka naar Skoura: een privékasteel van leem
- 4. Van Skoura naar de Ziz-vallei: de oase en de khettara
- 5. De Tafilalt: de grootste oase van Noord-Afrika
- 6. Van Zouala naar Merzouga: de duinen van Erg Chebbi
- 7. Door de leegte naar Tamnougalt: stofstorm in de Draa
- Alle 9 afleveringen ›
Spring naar een andere reis
- Over land naar Singapore 2005–2006
- Roadtrip door Australië 2006
- Terug door Zuidoost-Azië 2006–2007
- Fietsreis van Praag naar de Kaukasus 2010
- Roadtrip door Marokko 2012
- Roadtrip door Slowakije en Moravië 2012
- Fietsreis door Nieuw-Zeeland 2015–2016
- Over land naar het oosten 2018
- Fietsreis door Zuid-Marokko 2024
- Fietsreis door Senegambia 2025–2026
- Fietsreis door zuidelijk Afrika 2026
- Te voet door Bulgarije 2026
- Te voet door Turkije 2026
- Alle reizen op een rij ›
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen