De Alaouitische dynastie regeert Marokko al meer dan drie en een halve eeuw — een van de langst regerende dynastieën ter wereld die nog aan de macht is. Haar oorsprong ligt in de Tafilalt, een oasegebied aan de rand van de Sahara, rondom de stad Rissani. Die geografische oorsprong is tot op de dag van vandaag een centraal element in de dynastieke identiteit en de politieke legitimiteit van het Marokkaanse koningshuis.
Oorsprong in de Tafilalt
De stamvader van de Alaouitische dynastie, Moulay Ali Cherif, vestigde zich in de Tafilalt in de 17e eeuw. Hij beweerde rechtstreeks af te stammen van de profeet Mohammed via diens kleinzoon Hassan. Dat maakt de Alaouiten tot chorfa — personen met een beweerde profetische afstamming. Die afstamming is in de islamitische wereld geen louter dynastieke claim; het is een religieuze legitimatie. De Tafilalt — de oasevlakte rondom de Oued Ziz, met Rissani als centrum — was historisch de locatie van Sijilmassa, het springpunt van de trans-Sahara karavaanhandel.
Moulay Rachid en Moulay Ismaïl
De eerste sultan die de Alaouitische macht over heel Marokko consolideerde, was Moulay Rachid (1664–1672). Zijn opvolger Moulay Ismaïl (1672–1727) is de architect van de moderne Marokkaanse staat. Hij regeerde meer dan vijftig jaar en bouwde Meknes als nieuwe hoofdstad met een complex van paleizen. Zijn leger bestond grotendeels uit Abid al-Bukhari: slaafgemaakte soldaten van sub-Sahara Afrikaanse oorsprong. Hij verdreef de Spanjaarden uit Larache en Asilah en correspondeerde met Lodewijk XIV van Frankrijk.
Commander of the Faithful
De titel Amir al-Mu’minin — Bevelhebber der Gelovigen — is de kern van het politieke en religieuze gezag van de Alaouitische vorst. De sultan is niet alleen staatshoofd maar ook een religieus gezagdrager wiens autoriteit gedeeltelijk berust op zijn positie als nakomeling van de profeet. De sultan ondertekent de dahirs — koninklijke decreten — die in Marokko de kracht van wetgeving hebben.
Hassan II en de consolidatie van de macht
De moderne Marokkaanse monarchie werd grotendeels gevormd door Hassan II (1961–1999). Hij regeerde met een sterke hand; in de zogenaamde Jaren van Lood (jaren zestig tot tachtig) werden opposanten, linkse activisten en Berbernationalisten vervolgd en gevangengezet. Tegelijkertijd moderniseerde Hassan II de Marokkaanse economie en beheerde het gevoelige dossier van de Westelijke Sahara na de annexatie in 1975 met diplomatieke behendigheid.
Mohammed VI en de constitutionele monarchie
Mohammed VI volgde zijn vader op in 1999. De Waarheids- en Verzoeningscommissie (IER, 2004–2006) deed onderzoek naar de mensenrechtenschendingen uit de vorige periode — een zeldzame stap in de Arabische wereld. Na de Arabische Lente van 2011 reageerde Mohammed VI met een nieuwe grondwet die Marokko officieel een constitutionele monarchie maakte. De daadwerkelijke machtsverdeling blijft echter asymmetrisch: de koning heeft op alle niveaus een doorslaggevende stem.
Rissani en het mausoleum van Moulay Ali Cherif
Rissani, de kleine stad in de Tafilalt die als bakermat van de Alaouitische dynastie geldt, heeft een bijzondere status in de Marokkaanse religieuze geografie. Het mausoleum van Moulay Ali Cherif trekt pelgrims uit het hele land. De wekelijkse souk van Rissani — op dinsdag, donderdag en zondag — is een van de grootste en meest authentieke weekmarkten van de pre-Sahara regio.
De Alaouitische dynastie is de langst regerende nog actieve dynastie van Afrika. Haar legitimiteit berust op drie pijlers die elkaar versterken: de religieuze claim van afstamming van de profeet, de historische rol als eenmakers van Marokko, en de politieke stabiliteit die ze in een instabiele regio heeft geleverd. Dat die legitimiteit ook soms wordt afgedwongen, is de andere kant van dezelfde werkelijkheid.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Marokko: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Marokko: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Marokko: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Foto’s uit Marokko
Meer foto’s uit Marokko ›
Verder in de reisgids Marokko
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Zonder advertenties
Ik schrijf en fotografeer alles zelf. Vind je het de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen