
Dinsdag 31 januari 2012: Zouala – Merzouga (102 km)
We ontbijten op pannenkoeken en honing; koffie en thee komen in glimmende kannen, de warme melk apart. Buiten staat onze auto met ijs op de ramen te wachten op de eerste zon over de rand van de kloof. Onder de bomen staat nog één ezel; de andere is al naar de velden. Zaïd, onze gastheer in Zouala, raadt ons aan in Merzouga te logeren in Nasser Palace. We volgen de Oued Ziz zuidwaarts door de Tafilalt, over kleine wegen langs lemen dorpen waar het leven tijdloos lijkt. Het palmbos blijft dicht, maar de kloof opent zich: de wanden worden lager en wijken uiteen, tot de weg over een kale vlakte naar het fantasieloze Erfoud voert.
Rissani en de ksour
Na Erfoud krijgt het landschap meer reliëf. Tussen de palmen en de eerste zandduinen liggen de restanten van half ‘gesmolten’ lemen dorpen en kasba’s. In Rissani is het marktdag, een drukte van auto’s, ezels, karren, kramen en bussen, waar we ons bijna vastrijden. Veel rustiger is de route eromheen, die ons van de ene ksar naar de andere voert. Een ksar is een versterkt dorp van een bepaalde stam, een massief bouwwerk opgetrokken uit klei van de rivieroevers, de pisébouw. De buitenmuren en schuine torens zijn versierd met krachtige reliëfs en geometrische patronen. De dichtheid van de palmen is hier lager dan in de Ziz-vallei. De meeste vrouwen in dit zuidelijke deel van de Tafilalt dragen een zwarte sluier waaronder alleen de ogen zichtbaar zijn.
Erg Chebbi
Voorbij Rissani doemen de roodbruine duinen van Erg Chebbi op. Een erg is een zandzee groter dan 125 km². Deze is niet de grootste van de Sahara, maar heeft duinen tot 150 meter hoog. Over een verharde weg rijden we naar de voet ervan, waar naast de hoogste duin Nasser Palace ligt, een over-the-top lemen paleis met een zwembad binnen de kantelen. We hebben het complex voor onszelf, maar zijn vooral geïnteresseerd in de beklimming van de hoogste duin.
Tussen hier en de Nijl, zo’n drieënhalfduizend kilometer verderop, ligt alleen zand, gruis en steen.
Vanaf de top kijken we oostwaarts uit over Algerije. Welkom in de Sahara. Langzaam zakt de zon naar de horizon. Het zand kleurt rood, paars en bruin, de schaduwen worden langer en steeds meer duinen worden zichtbaar in de zee van zand. Om acht uur is het donker en straalt Nasser Palace ons tegemoet, verlicht alsof het in brand staat.
Het lege paleis
Ook al zijn we de enige gasten, men is vergeten voor ons te koken. Ze doen hun uiterste best het goed te maken: eerst thee, en speciaal voor ons gaat een cd van Céline Dion en Mariah Carey op, vanzelfsprekend een tandje te hard. Wie zou er nou niet van genieten, als je ook van de stilte van de woestijn zou kunnen genieten? Het diner heeft drie gangen: soep, gemengde salade en een tajine met een elders gegaarde kip.
Praktische informatie
Route Tafilalt–Merzouga: via Erfoud en Rissani, met de ksour rond Rissani als hoogtepunt. Rissani heeft op marktdagen een drukke souk; rijd er rustig doorheen. De laatste kilometers naar Merzouga zijn verhard.
Erg Chebbi: de zandzee bij Merzouga heeft duinen tot 150 meter. De duinen kleuren het mooist bij zonsopkomst en zonsondergang; reken op kou in de vroege ochtend in de winter.
Overnachten aan de duinen: meerdere hotels en kasba’s liggen direct aan de voet van Erg Chebbi, zodat je zonder ver te lopen de duinen op kunt. Buiten het seizoen ben je soms de enige gast; bevestig vooraf of er gekookt wordt.

Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Foto’s uit Marokko
Meer foto’s uit Marokko ›




Waar deze dag ligt
Roadtrip door Marokko, nu in Marokko. Bekijk de hele route ›
Verder in de serie
Naar het reisoverzicht ›
‹ Vorige aflevering5. De Tafilalt: de grootste oase van Noord-Afrika
Volgende aflevering ›7. Door de leegte naar Tamnougalt: stofstorm in de DraaSpring naar een andere aflevering
- 3. Over de Tizi n’Tichka naar Skoura: een privékasteel van leem
- 4. Van Skoura naar de Ziz-vallei: de oase en de khettara
- 5. De Tafilalt: de grootste oase van Noord-Afrika
- 6. Van Zouala naar Merzouga: de duinen van Erg Chebbi
- 7. Door de leegte naar Tamnougalt: stofstorm in de Draa
- 8. Tamnougalt: een ksar aan de karavaanroute
- 9. Terug over de Atlas: de weg naar Marrakesh
- Alle 9 afleveringen ›
Spring naar een andere reis
- Over land naar Singapore 2005–2006
- Roadtrip door Australië 2006
- Terug door Zuidoost-Azië 2006–2007
- Fietsreis van Praag naar de Kaukasus 2010
- Roadtrip door Marokko 2012
- Roadtrip door Slowakije en Moravië 2012
- Fietsreis door Nieuw-Zeeland 2015–2016
- Over land naar het oosten 2018
- Fietsreis door Zuid-Marokko 2024
- Fietsreis door Senegambia 2025–2026
- Fietsreis door zuidelijk Afrika 2026
- Te voet door Bulgarije 2026
- Te voet door Turkije 2026
- Alle reizen op een rij ›
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen