Tsjechië is een land van middelgebergten, heuvels en rivierdalen. Echt hoog wordt het nergens: de Sněžka in de Krkonoše is met 1.603 meter het hoogste punt, en het laagste ligt op 115 meter waar de Elbe bij Hřensko het land verlaat. Ongeveer een derde van het land is bebost. Het westen en het oosten verschillen duidelijk, en die grens valt ongeveer samen met de oude grens tussen Bohemen en Moravië.
Bohemen: een bekken met een rand van bergen
Het westelijke deel van Tsjechië ligt op het Boheemse Massief, een oud blok van graniet en gneis. Het midden ervan is een golvend bekken met akkers, visvijvers en bossen, waar de Vltava en haar zijrivieren doorheen stromen. Praag ligt in een dal van de Vltava, met de burcht op een heuvel boven de rivier.
Rond het bekken ligt een rand van middelgebergten. In het zuidwesten, op de grens met Duitsland en Oostenrijk, ligt de Šumava, het Boheems Woud: een breed gebergte met sparrenbossen, hoogvenen en gletsjermeertjes, sinds 1991 een nationaal park. In het noordwesten loopt het Ertsgebergte (Krušné hory), waar eeuwenlang zilver en tin werd gewonnen en waar in de jaren tachtig grote stukken bos stierven door de zure regen van de bruinkoolcentrales. Ten noorden van Praag liggen de zandsteenrotsen van het Boheems Paradijs (Český ráj) en van de Boheems-Saksische Zwitserland bij Děčín, met torens, kloven en de Pravčická brána, de grootste natuurlijke rotsboog van Europa. In het noorden, op de grens met Polen, ligt de Krkonoše, het Reuzengebergte, het hoogste gebergte van het land.
Moravië: opener en droger
Moravië is lager en opener dan Bohemen. Het dal van de Morava loopt van noord naar zuid en sluit in het zuiden aan op het Weense bekken en de Donauvlakte. Het zuiden van Moravië is het warmste en droogste deel van Tsjechië. Op de hellingen rond Mikulov, Znojmo en Velké Pavlovice ligt bijna al het Tsjechische wijngebied, en in de Pálava steken witte kalkrotsen boven de wijngaarden uit.
Ten noorden van Brno ligt de Moravský kras, een kalkgebied met meer dan duizend grotten. De bekendste plek is de Macocha, een instortingsdoline van 138 meter diep, waar je met een bootje over de ondergrondse rivier de Punkva naar de bodem vaart. In het noorden en noordoosten liggen de Jeseníky, met de Praděd (1.491 meter), en de Moravisch-Silezische Beskydy, de eerste uitlopers van de Karpaten.
De Witte Karpaten
Op de grens met Slowakije liggen de Bílé Karpaty, de Witte Karpaten. Het is een lage bergrug, de Velká Javořina is met 970 meter het hoogste punt. Bijzonder zijn de bloemrijke hooilanden, die eeuwenlang alleen gemaaid en nooit bemest werden. Er groeien tientallen soorten orchideeën. Sinds 1996 is het gebied een biosfeerreservaat van UNESCO. Op de hellingen staan losse eiken en fruitbomen in het hooiland, en in de dorpen aan de Moravische kant, in de streek Slovácko, worden in de zomer nog volksfeesten gehouden in klederdracht.
Rivieren en waterscheidingen
Tsjechië wordt ook wel het dak van Europa genoemd. Het water stroomt naar drie zeeën: via de Elbe naar de Noordzee, via de Oder naar de Oostzee en via de Morava en de Donau naar de Zwarte Zee. Op de berg Klepáč bij Králíky, in het noordoosten, komen de drie stroomgebieden samen. Bijna alle rivieren ontspringen in het land zelf en stromen naar buiten. Daarom heeft Tsjechië veel stuwmeren, zoals de Lipno in de Šumava en de stuwmeren in de Vltava ten zuiden van Praag, waar Praagse families een zomerhuisje hebben.
Op de kam van de Bílé Karpaty loopt het wandelpad op veel plekken precies over de grens, en de markering op de bomen is aan beide kanten dezelfde rode streep tussen twee witte.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Tsjechië: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Tsjechië: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Tsjechië
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen