Fietsen in Namibië: Aankomst in Afrika

Het voordeel van een camping op een heuveltop is dat we ’s ochtends kunnen beginnen met een afdaling na een nacht in een comfortabel bed. Maar dat betekent niet dat de dag alleen maar gemakkelijk is. Na die eerste afdaling gaat het gewoon weer omhoog. Een pas van bijna 1.700 meter staat op het programma, en dat is geen geleidelijke klim. In een eindeloos golvend landschap kun je dat al snel vergeten.

Extra ballast vormt de tegenwind. Het voordeel is dat het vandaag heerlijk koel is, een stuk aangenamer dan de sauna van gisteren. De gravelweg blijft onveranderd goed; we hebben al dagen geen wasbord meer en het diepe zand ligt achter ons.

Laatste kilometers door een veranderend landschap

Na de pas volgt een lange, geleidelijke afdaling. Het landschap verandert opnieuw: het geluid van de cicades wordt steeds luider, de hellingen zijn bebost en tussen de bomen groeit gras. Overal grazen koeien en geiten, maar er blijft gelukkig ruimte voor springbokken en struisvogels. Tussen het groen verschijnen ineens grote baobabs met dikke stammen.

Het land blijft leeg. Hier en daar staan hutjes. Naarmate we Opuwo naderen, worden de zogenaamde ‘authentieke’ dorpjes talrijker, vaak aangekondigd met borden als cultural village of authentic Himba village. Het voelt wat ongemakkelijk: meestal gaat het om drie hutjes die als attractie worden gepresenteerd. Ik vraag me af hoe druk het hier in het hoogseizoen is en hoeveel mensen deze dorpen daadwerkelijk bezoeken. Langs de weg staan borden met klinkende Afrikaanse namen zoals Omaipanga, Okorosava, Okatjandja, Otjitukanane en Otjiomatemba, veel Afrikaanser dan de dorpen die we tot nu toe hebben gezien.

Opuwo

Na bijna 90 kilometer komen we aan in Opuwo. Al van verre zien we een vlek van modern ogende gebouwen omringd door hutten en schuurtjes. Dit is de eerste serieuze plaats sinds Henties Bay. Opuwo telt ongeveer 20.000 inwoners en ligt in de Kunene-regio, dicht bij de grens met Angola. De stad fungeert als regionaal centrum voor handel, transport en voorzieningen voor de omliggende dorpen en Himba-gemeenschappen.

Het voelt direct anders dan de dorpen en kleine nederzettingen die we de afgelopen weken hebben gezien. Het centrum bestaat uit gewone gebouwen, maar daar omheen staan lemen hutten en constructies van golfplaten. Armoede is zichtbaar. Waar we eerder vaak werden begroet met een lach en nieuwsgierige blikken, is de sfeer hier afstandelijker, soms zelfs wantrouwend. Blanken zijn hier vrijwel niet aanwezig.

Cultuurverschillen en eerste indrukken

Het is een bevreemdende plek. Na dagen fietsen door lege landschappen staan we plotseling op een kruispunt met drie tankstations. We willen een verkoelend drankje, maar zodra we stoppen, cirkelen mensen direct om ons heen: slanke mannen met rokken en een herdersstok, zwerfkinderen en straatschoffies die zich brutaal gedragen. Ze vragen om geld, water of eten, soms op een manier die we niet helemaal begrijpen. Voor het eerst in Namibië voelt het alsof wij hier uit de toon vallen.

Het meest opvallend zijn de Himba-vrouwen. Ze lopen blootsvoets door het drukke centrum, gekleed in een rokje en met hun karakteristieke, met oker ingesmeerde haar. Het is bijna surrealistisch om ze tussen tankstations en marktkraampjes te zien, en later in de supermarkt, waar Maurits in de rij staat tussen topless Himba-vrouwen. Voor ons voelt het vreemd, alsof de Himba hier even uit hun gewone context zijn gehaald, maar tegelijkertijd hoort dit misschien gewoon bij het dagelijkse leven van Opuwo.

Toch merken we dat de meeste mensen open, vriendelijk en goedlachs zijn. Vanuit de marktkraampjes worden we vrolijk toegesproken en toegelacht. De kinderen, mannen met stokken en topless vrouwen lijken allemaal Himba te zijn, soms genegeerd door anderen. Het roept voortdurend de vraag op: zijn wij hier out of place, of zijn het zij die hier tussen tankstations, winkels en moderne gebouwen onverwacht opvallen?

Hoe dan ook, we voelen ons hier niet helemaal op ons gemak. Voor het eerst in Namibië ervaren we dat het verschil tussen de dorpen en de stad groot is, en dat wij als twee Europese fietsers de aandacht trekken. Toch zoeken we nog naar hoe we ons hier het beste toe kunnen verhouden.

Opuwo is het eindpunt van onze tweede etappe door Namibië. Vannacht blijven we hier, maar niet midden in de stad. Hoewel we nu dan wel ‘aangekomen zijn in Afrika’, eindigen we liever op een iets positievere plek. Daarom fietsen we nog een klein stukje door.