In het hol van de leeuw

Het Muchenje-kamp gaan we missen. Het uitzicht, de vogels ’s ochtends vroeg. Maar ook de campingwinkel, want die had meer dan blikken Lucky Star en smaakloze pastasaus. We hebben er pasta met bolognesesaus gegeten, brood met Gouda en ham. Wat er wel ontbrak was koud bier. In Botswana gelden strikte regels over de verkoop van alcohol.

We fietsen naar de Ngoma Gate. Daar wacht het volgende gesprek:

Zijn jullie niet bang?
Moeten we bang zijn?
Er zitten hier heel veel olifanten, buffels en leeuwen.
Waar is jullie begeleidende auto?
Die hebben we niet.
Jullie willen op de fiets naar Kasane? Dat kan niet.
Waarom niet?

Heel simpel. Dieren zien jullie als een soort dat ze niet kennen. Er kunnen dan drie dingen gebeuren. Ze rennen weg, de vluchtreflex. Dat hebben jullie vast al gezien bij springbokken en impala’s. Ze blijven staan, de freezereflex. Dat zien jullie bij giraffen. Maar ze kunnen ook aanvallen. En een aanval van een olifant, buffel of leeuw overleef je niet. Jij kunt niet zo hard fietsen als dat elk van die dieren kan rennen. En ze hebben jou al veel eerder gezien en gehoord dan andersom.

We wachten op een pickup. Binnen een kwartier hebben we een lift. Alles achterin, wij erbij. We rijden over een lange rechte weg door glooiend, dicht bebost landschap. Net als we denken dat we dit wel hadden kunnen fietsen, passeren we de ene na de andere olifant. Het is maar goed dat we geluisterd hebben.

Kasane

Kasane is geen gewone stad. Het ligt vlakbij het punt waar vier landen samenkomen, Botswana, Namibië, Zambia en Zimbabwe, en bestaat voor het grootste deel uit lodges, campings en safaribedrijven. Of het werkelijk het enige vierlandenpunt ter wereld is, zoals overal wordt beweerd, is geografisch omstreden: de grenzen raken elkaar waarschijnlijk niet op exact één punt. Maar de claim maakt Kasane niet minder bijzonder.

De Chobe stroomt er langs, de grensovergangen naar Zambia en Zimbabwe liggen op een kwartier rijden. De Victoria Falls zijn 90 kilometer verderop. Wie hier is, is hier voor Chobe of op doorreis naar de watervallen. Opvallend voor zo’n afgelegen plek is het aantal grote winkels. Waarschijnlijk niet voor de toeristen, maar voor de vele grensgangers die hier dagelijks passeren.

De safaririt

Ankanyang, onze gids en chauffeur van gisteren, haalt ons op voor de safaririt. Kort na de Sedudu Gate stoppen we op hoogte en kijken uit over de overstromingsvlakten van de Chobe. Het water staat uitzonderlijk hoog dit jaar. Dat heeft een bijzondere reden: als de Zambezi genoeg stijgt, keert hij de stroomrichting van de Chobe om. De rivier stroomt dan tijdelijk de verkeerde kant op, het park in, en zet grote delen van het landschap onder water. Wat we nu zien is geen rivier meer maar een stelsel van watervlaktes, eilanden en ondergelopen grasland.

We zijn verwend. Van impala’s, koedoes en giraffen, hoe mooi ze ook zijn, worden we iets minder enthousiast dan een week geleden. Op de wensenlijst staan nog buffels, hyena’s en leeuwen. Ankanyang spreekt Setswana met elke collega die hij tegenkomt. Zo hoort hij dat er verderop leeuwen zijn gesignaleerd. Hou je goed vast, we gaan even tempo maken. De safaririt verandert het volgende halfuur in een etappe van Parijs-Dakar, scheurend door mul zand, over bulten en door kuilen en modderplassen, met Ankanyang die gas geeft alsof er een tijdklok loopt.

De leeuwen

Een eind verderop staan al een paar andere voertuigen naar oranje vlekken in de struiken te kijken. In het Setswana wordt informatie uitgewisseld, gelachen en afspraken gemaakt. Ankanyang rijdt van het pad af, wat verboden is, en positioneert ons dichter bij de groep. De vlekken blijken vijf leeuwen te zijn: vier vrouwtjes en een jong mannetje. Ze slapen en zijn totaal ongeïnteresseerd in de auto.

Het wordt later op de middag. De zon gaat hier om tien over zes onder, en Ankanyang weet dat leeuwen dan actiever worden. Hij weet ook dat het grote mannetje ergens in de buurt moet zijn. Na wat speurwerk vinden we hem in zijn hol: een schaduwrijke plek tussen dichte struiken, net groot genoeg voor een leeuw die geen last wil hebben van het vrouwengedoe. Hij ligt er als een vorst.

Niet veel later ligt er ook een groot vrouwtje langs het pad, half in slaap. Ze gromt af en toe, luistert, roept de groep. Ankanyang zegt dat zij de leider is. Dat kan kloppen: bij leeuwen is het de oudste, meest ervaren vrouwtjesleeuw die de jacht leidt en de groep bij elkaar houdt. Het mannetje bewaakt het territorium, het vrouwtje bepaalt de koers.

We blijven lang staan. Ankanyang rijdt terug naar de groep. Ze zijn opgestaan en lopen stuk voor stuk vlak langs de auto. Zo dichtbij dat je de ademhaling kunt horen. Zolang we in de auto blijven is er niets aan de hand. Wat er gebeurt als je uitstapt laten we maar aan de verbeelding over.