In Murovani Kurylivtsi bleek gisteravond geen hotel te zijn. Floor barstte in tranen uit, waarop de Oekraïners onmiddellijk smolten: Irina, de eigenaar van de winkel, bood aan dat we bij haar en haar man Victor konden slapen, in het gastenverblijf achter in hun tuin. Vanochtend maken we Irina wakker om de fietsen uit het schuurtje te halen. Floor laat een ansichtkaart in haar beste Oekraïens achter, met een briefje van 100 UAH; Irina wil het eerst niet aannemen. We zouden in een hotel het dubbele kwijt zijn geweest, dus we staan erop.
Het ijs breekt bij elke winkel
We staan om kwart over zes op om de koelte van de ochtend te benutten. Het landschap golft: diep naar beneden, een rivier over, en moeizaam weer omhoog, over de heuvelkam door velden met graan, zonnebloemen en koolzaad. Oververhit en bezweet zoeken we water. In een magazin word ik eerst bijna onbeschoft geholpen; ze weten niet wat ze met die zwetende buitenlander aan moeten. Maar zodra ze in de schaduw voor de winkel de fietsen zien, en dat er ook een vrouw bij is, klaart de lucht op: koffie en chocolade krijgen we cadeau, en slapen mag ook. Het is bijna een vast patroon geworden.
De Oekraïners lijken zo stug, maar ze weten gewoon niet wat ze met je aan moeten.
Lenin op het plein
Tegen de avond, als de mensen van hun akkers terugkeren, lopend, op de tractor of in een zijspan, en de laatste Lada’s worden volgeladen met gras voor de koe, rijden we Tomashpil binnen. Een taxichauffeur wijst ons een hotel: een charmant geval in authentieke Sovjetarchitectuur, niet als hotel herkenbaar. De strenge beheerster is eerst niet blij, maar ontdooit zodra we Odessa noemen en haar in het Oekraïens bedanken. Voor 200 UAH, zo’n €20, een kamer met douche, hard nodig na een dag stof, zweet en insecten. In dit stadje met brede straten en een standbeeld van Lenin eten we pizza op het terras, tussen families die gedroogde vis delen en hun petflessen aan de tap laten vullen om thuis leeg te drinken.