Slowakije heeft een van de dichtste netten van gemarkeerde wandelpaden van Europa. Het werd vanaf eind negentiende eeuw opgezet door de toeristenclubs en wordt nog steeds onderhouden door vrijwilligers van de Klub slovenských turistov. Van Bratislava tot de Oekraïense grens loop je over paden met dezelfde markering, dezelfde wegwijzers en dezelfde soort berghutten. Voor Slowaken is wandelen een gewone weekendbezigheid, met het hele gezin en de hond. Wie de regels kent, kan zich vrij gemakkelijk door elk gebergte bewegen.
De markering
De paden zijn gemarkeerd met een gekleurde streep tussen twee witte strepen, geschilderd op bomen, rotsen en palen. Er zijn vier kleuren: rood, blauw, groen en geel. Rood gebruikt men meestal voor de lange kamroutes, zoals de Cesta hrdinov SNP die van Devín bij Bratislava tot de Dukla-pas in het oosten loopt. De andere kleuren zijn verbindingsroutes en kortere wandelingen. Een witte streep met een groene diagonaal markeert een leerpad (náučný chodník). Waar het pad over open terrein loopt, staat aan de overkant op een boom of paal vaak een grotere markering.
De markering wordt om de paar jaar vernieuwd, maar kan plaatselijk vervaagd zijn, of verstoord door nieuwe bosbouwwegen en hekken. Zie je een paar honderd meter geen enkel teken terwijl er genoeg bomen staan, dan ben je waarschijnlijk een afslag gemist. Kijk regelmatig achterom; de tekens voor wie in de andere richting loopt, zijn soms beter te zien.
Wegwijzers
Op elke kruising staat een gele wegwijzer met de naam van de plek, de hoogte en per richting een paar bestemmingen met de looptijd in uren en minuten, niet in kilometers. De bovenste regel geeft de dichtstbijzijnde volgende wegwijzer, de onderste het eindpunt van de route. Die tijden gaan uit van een gemiddeld tempo zonder pauzes. In steil terrein en met een zware rugzak loop je er meestal langer over.
Kaarten
Voor elke streek bestaan wandelkaarten op schaal 1:25.000 en 1:50.000 van VKÚ Harmanec en Shocart, met alle gemarkeerde routes. Veel Slowaken gebruiken op de telefoon de app Mapy.com, waarin de routes en kleuren van de markering staan en die ook offline werkt. In de dalen is het bereik meestal goed; op de kammen en in de diepe dalen valt het geregeld weg.
Berghutten
In de bergen staan berghutten, de chaty. De meeste hebben een restaurant met soep, halušky, kofola en bier, en veel bieden ook slaapplaatsen in kamers of op een slaapzaal. Sommige liggen bij een bergstation van een lift, andere zijn alleen te voet te bereiken en worden bevoorraad met een terreinwagen of door dragers. In het hoogseizoen moet je slaapplaatsen ruim van tevoren reserveren. Veel hutten in de Hoge Tatra zijn het hele jaar open. In de lagere gebergten zijn hutten en koliby kleiner, en in de week soms dicht.
Regels in de nationale parken
Slowakije heeft negen nationale parken. In de strengste zones mag je alleen op de gemarkeerde paden lopen. Bochten afsnijden, planten, paddenstoelen of bessen plukken, kamperen en vuur maken buiten de aangewezen plekken zijn verboden, en de parkwachters delen boetes uit.
In het TANAP, het nationaal park van de Tatra, zijn de paden boven de berghutten elk jaar van 1 november tot en met 31 mei gesloten, om de dieren in de winter en het voorjaar rust te geven. In 2026 gingen ze op 1 juni open. De dalen en de paden naar de hutten blijven toegankelijk. De Belianske Tatry zijn grotendeels gesloten, op een paar routes na. Honden mogen in het TANAP alleen aangelijnd mee.
Beren
Slowakije telt ruim duizend bruine beren, vooral in de Tatry, de Fatra en de Lage Tatra. De meeste mijden mensen. Praat of maak geluid op onoverzichtelijke stukken, laat geen eten achter bij de tent of de hut, en loop bij voorkeur niet in de schemering. Kom je een beer tegen, blijf dan rustig, ren niet weg en trek je langzaam terug.
Bergredding en verzekering
De Horská záchranná služba, de bergredding, is bereikbaar op 18 300 en via het algemene noodnummer 112. Met de app van de HZS kun je een noodoproep doen en je GPS-positie meesturen. Belangrijk om te weten: volgens de wet betaalt de geredde de kosten van een reddings- of zoekactie zelf, ook als er niemand gewond is. Een technische redding kost al snel enkele honderden euro’s en kan oplopen tot duizenden. De Europese zorgpas dekt dat niet. Een reisverzekering die bergredding in Slowakije dekt, of een aparte bergverzekering die je online voor ongeveer een euro per dag afsluit, voorkomt een hoge rekening.
Weer en vertrektijd
In de zomer ontstaan bijna elke middag onweersbuien boven de kammen, vooral in juli. Boven de boomgrens is geen beschutting. Begin daarom vroeg, het liefst voor acht uur, en zorg dat je in de vroege middag van de kam af bent. Ook in juli kan het op de toppen onder de tien graden zijn, en in de Westelijke Tatra kan er dan sneeuw vallen.
Op een kruising boven Chata Vrátna staan op één gele paal een stuk of tien bordjes met looptijden, en de tijd naar de Veľký Kriváň klopt beter met het tempo van een Slowaakse gepensioneerde dan met dat van een Nederlander met een volle rugzak.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Slowakije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Slowakije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Slowakije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen