Ulaanbaatar is een stad die niet doet alsof. De straten zijn breed en hobbelig, de gebouwen zijn hoofdzakelijk Sovjet-beton, en buiten het centrum beginnen de wijken te bestaan uit gers — ronde vilthutten met een pijp erboven voor de kachel. De combinatie van grootstedelijke chaos en nomadische infrastructuur is hier geen toeristische attractie, het is gewoon hoe de stad eruitziet.
Voor reizigers is de stad het logische vertrekpunt voor alles in Mongolië: een plek om een tour te organiseren, visa te regelen en weer te landen na weken in de steppe.
Logistiek en verblijf
Het UB Guesthouse is de standaardkeuze voor onafhankelijke reizigers. Gedeelde slaapzalen, een kleine keuken, en een balie die je kan doorverwijzen naar chauffeurs, touroperators en visa-aanvragers. Iedereen die zelfstandig rondreist, komt hier langs. Het is ook de plek waar je medereizigers vindt voor gedeelde kosten.
De eigenaar heet meneer Kim, bijgestaan door Bobby. Ze kennen de gebruikelijke routes door het land en kunnen een rondreis in een gedeelde Soviet-minibus organiseren. De prijs in 2005 was 210 dollar per persoon voor een 14-daagse rondreis met chauffeur en kampeeruitrusting. Dat is al het rijden, slaapplaats in gers of tent, en een chauffeur die ook als gids fungeert. De prijs bij een reisorganisatie vanuit Nederland of Europa voor hetzelfde traject ligt tien keer zo hoog. Maar dat is dan ook met luxe tweepersoons-gers.
Geld: De Mongoolse munt is de togrog. Pinnen is in 2005 niet betrouwbaar buiten de stad. Neem voldoende cash mee voor de reis.
Eten: In de buurt van het guesthouse zijn goede eetplekken te vinden. Koreaans eten is goed en goedkoop — een maaltijd voor 4.000 togrog. Er is ook een plek met gevulde pannenkoeken voor 10 cent per stuk. Na weken mutton — schapenvlees in elke denkbare vorm — is dat geen onbelangrijke informatie.
Tweedehands boeken: Er is een hele straat met tweedehands boekverkopers. Voor 5.000 togrog zijn vier boeken geen probleem. Engelstalig aanbod is beperkt, maar de verkopers zijn behulpzaam.
Het Nadaam festival
Nadaam is het nationale festival van Mongolië, gehouden in juli, en het is alles waar de stad op draait als het plaatsvindt. Het stadion in UB is het centrum. Drie sporten staan centraal: worstelen, boogschieten en paardrijden.
Het worstelen is de meest ceremoniele van de drie. Honderden worstelaars in strakke broekjes en open shirt betreden het veld tegelijk. Elke partij heeft een eigen scheidsrechter. De winnaar loopt na afloop een vertraagd ererondje langs vier vlaggen, bewaakt door militairen. De meeste partijen duren een paar seconden. De finale duurt een vol uur — twee reuzen van misschien honderd kilo die het publiek bij elke beweging doen opstaan.
Het handboogschieten is vreemder om naar te kijken: geconcentreerd, ceremonieel, kleine stukken bot ergens van af schieten op een lijn van schutters.
De openingsceremonie kost 3 euro entree en is niet speciaal voor toeristen opgezet — het publiek bestaat voornamelijk uit Mongolen. Er wordt folklore gedanst, er is keel-muziek (keelzang), en er is een parade van sponsors met praalwagens. De markteconomie drukt hier zijn stempel op het nationale festival op een manier die meer onbedoeld grappig is dan storend.
Een praktisch punt: de dag voor de opening is er op het grote plein (Sukhbaartar Square) een concert met de populairste band van het land. Toeschouwers staan midden in het publiek en het concert loopt tot middernacht. Alcohol is niet verkrijgbaar bij Nadaam-evenementen, op airag na — gefermenteerde paardenmelk, niet bijzonder sterk maar een verworven smaak.
Voor de openingsceremonie staan er al rijen bij de trappen. Gevaarlijk vol, en boven de dertig graden.
Het Chinese visum regelen in UB
Voor reizigers die vanuit Mongolië naar China doorrijden, is de Chinese ambassade in UB de logische plek om het visum te regelen.
De ambassade opent om 09.30 uur. Aanwezig zijn om 08.15 uur is verstandig, want de rij voor de opening is al lang. Formulieren zijn beschikbaar in het Engels. De aanvraag voor een 90-daags visum wordt eerder gehonoreerd als je meerdere steden ver uit elkaar invult als te bezoeken plaatsen — exclusief Tibet.
Kosten: 100 dollar. Doorlooptijd: twee werkdagen. Let op: de ambassade is tijdens de Nadaam-feestdagen gesloten — plan je timing daar omheen.
Treinkaarje naar China: Koop dit bij het International Trainticket Office op het station. Er lopen bij het station mensen die namens reisorganisaties werken en je voor een klein commissie verder helpen. In 2005 kost een treinticket Ulaanbaatar–Hohhot (inclusief overstap aan de grens) minder dan 75 euro voor twee personen.
Praktische informatie
Accommodatie: UB Guesthouse is de standaard voor onafhankelijke reizigers. Verwacht gedeelde kamers en wisselende bezetting — iedereen is op doorreis.
Veiligheid: ’s Avonds is het in het centrum redelijk veilig, maar lopen in het donker vraagt om oplettendheid. Dronken Mongolen zijn een terugkerend thema — zeker rond feestdagen. Draag geen waardevolle spullen zichtbaar.
Hitte: In juli kan het temperaturen bereiken van 35–40 graden in de stad. Het is droger dan een Europese zomer maar zwaar als je eraan gewend moet raken voor de steppe.
Prijsniveau: Goedkoop. Kleding is spotgoedkoop, maar let op maatvoering — de meeste Mongolen hebben een slanker postuur dan het Europese gemiddelde. Maat XXL staat hier soms voor een Europese maat S.
Let op: alle prijzen en visa-informatie zijn van 2005 en sterk veranderd. Mongolië heeft sindsdien een snelle economische groei doorgemaakt, mede door winning van koper en goud. Het prijsniveau is navenant gestegen.
We worden begroet bij terugkomst in het UB Guesthouse met ‘welcome back to civilisation’. De baliemedewerker is een week eerder vertrokken.