Op 25 kilometer van Dunhuang liggen de Mogao-grotten; voor de bus door de kale steenwoestijn betalen we 20 RMB (€2). Het zijn rond de duizend boeddhistische tempelgrotten, tussen de vierde en de twaalfde eeuw door monniken in het zandsteen uitgehouwen en tot de nok gevuld met beelden en muurschilderingen; de grootste Boeddha is 34 meter hoog. In 1900 ontdekte de monnik Wang Yuanlu hier tienduizenden manuscripten, die rond 1036 waren ingemetseld om ze voor de Mongolen te behoeden.
Duizend grotten
Met 100 RMB (€10) entree, plus 20 RMB voor de verplichte westerlingentour, is het prijzig, en druk. Eigenwijs als we zijn doen we niet aan de tour mee, maar sluiten we opportunistisch aan bij een groepje als er iets interessants te horen valt. Indrukwekkend is het: honderden grotten in een zandstenen klif, met daarboven de gieren cirkelend boven de kale woestijn.
Diefstal en revolutie
Dat de grotten pas rond 1900 door westerlingen werden ontdekt, is door hun afgelegen ligging niet vreemd; dat die westerlingen zich vervolgens toe-eigenden wat niet van hen was, is een ander verhaal.
Complete plafonds vol schilderingen werden uitgehouwen en door de woestijn naar westerse musea gesleept.
Aan de andere kant is het misschien maar goed dat een deel buiten China belandde, want anders had de Culturele Revolutie van de jaren zestig en zeventig wellicht een einde aan Mogao gemaakt.