Home Midden-OostenIranIran met de rugzak: twee weken zonder pinpas

Iran met de rugzak: twee weken zonder pinpas

by Jeroen Kleiberg
Published: Updated:
Een vrouw met hoofddoek kijkt vanaf een dakterras uit over de lemen daken, windtorens en koepels van Yazd
Een vrouw met hoofddoek kijkt vanaf een dakterras uit over de lemen daken, windtorens en koepels van YazdAlle foto’s uit Iran ›

Iran? Waarom ga je daar nou weer naartoe? Dat is toch hartstikke gevaarlijk? Zo ongeveer reageert iedereen aan wie ik in het voorjaar van 2017 vertel dat ik naar Iran ga. Mijn oud-collega Jacqueline is de uitzondering. Zij maakte een jaar eerder bijna dezelfde reis, en ze geeft me één tip mee: eet bij Restaurant Moslem, naast de bazaar van Teheran, waar de stad zelf eet.

We vliegen via München naar Teheran en reizen in twee weken een rondje door het land: met een binnenlandse vlucht naar Shiraz, met de bus door de woestijn naar Yazd en Esfahan, en met de nachtbus terug naar het vliegveld. Onderweg drinken we thee met uitzicht op moskeeën die duizend jaar oud zijn, en raken we aan de praat met iedereen die we tegenkomen. Het hele verhaal, dag voor dag, staat in de serie Thee bij de wisselaar.

Twee munten en geen pinpas

Iran is een land waar je moeite moet doen om rond te reizen. Door het jarenlange embargo is er geen internationaal betalingsverkeer. Pinnen kan niet, onze creditcard is er waardeloos, en een vlucht of een kamer boeken zonder Iraanse bankpas lukt niet. Voor iemand van de internetgeneratie is dat even schakelen. Daar komt bij dat er twee munten tegelijk in gebruik zijn. Op de biljetten staat de rial, maar op straat praat iedereen in toman, die tien keer zo veel waard is. Alsof iedereen in Nederland nog in guldens rekent.

De eerste dag leven we in totale verwarring. De rijst bij Restaurant Moslem lijkt spotgoedkoop, en op de bazaar leggen we voor een haarborstel een tiende van de vraagprijs neer, tot ergernis van de verkoper en de omstanders. De volgende ochtend legt een jongen van het wisselkantoor aan het Ferdowsiplein het uit, met een glas thee erbij. Op de eerste avond had hij ons al naar een kiosk gebracht voor een simkaart, want het instellen daarvan was ons zonder hem nooit gelukt.

Te gast bij Mehri, Behnam en Akhbar

Negen dagen voor vertrek vind ik via Homestay.com een kamer bij Mehri in Teheran. Ze haalt ons met haar man op van het vliegveld, we krijgen de slaapkamer die anders van hen is, en aan het ontbijt plannen ze onze route en boeken ze onze vlucht naar Shiraz. In Shiraz logeren we bij Behnam en zijn ouders, die ons meenemen naar Persepolis, een restaurant met livemuziek en een zurkhaneh, het traditionele krachthuis. In Esfahan woont de familie van Akhbar verdeeld over de verdiepingen van een groot huis aan de rivier, en zijn moeder kookt voor ons haar beste gerechten. Alleen in Yazd slapen we in een guesthouse. Een muffe kamer en een eigenaar die weinig zegt: daar merken we pas hoe verwend we zijn geraakt.

Alle homestays zijn nieuw. Begin 2016 zijn de meeste sancties opgeheven, het aantal buitenlandse bezoekers groeit snel, en wie een lege verdieping heeft, zet die online. Wij zijn bij Akhbar de vijfde gasten ooit.

Aan tafel en op straat gaat het al snel over het geloof en over de regering. Mehri vertelt dat ze schrok toen ze Floor bij het ophalen met haar hoofddoek van de Haagse markt aanzag voor een moslima. Behnam noemt zichzelf tegen religie, studenten in een park in Shiraz vertellen ongevraagd dat ze niet geloven, en in Yazd willen jongeren met een of twee masters op zak het liefst in Delft verder studeren. Iedereen zit achter een VPN. In een café in Yazd bladeren vrouwen door een modeblad waarin de gezichten van alle modellen wazig zijn gemaakt.

“This is an Islamic state,” is het antwoord als ik vraag waarom.

Openlijk praat niemand erover, en dat kan ook niet. Al reizend kom ik steeds bij dezelfde vraag uit: hoe komt het dat er zo’n negatief beeld hangt rond dit verrassend toegankelijke land? De mensen met wie we praten zijn zoals jij en ik.

Van Persepolis tot de bruggen van Esfahan

De bezienswaardigheden zijn wat de reisgids belooft: de reliëfs langs de trap van het Apadana in Persepolis, de windtorens boven de lemen daken van Yazd, het heilige vuur van de zoroastriërs dat al vijftienhonderd jaar brandt, en de blauwe koepels aan het Meydan-e Imam in Esfahan. Wat ons bijblijft, gebeurt eromheen. Op een feestdag in Shiraz picknicken gezinnen in Park Azadi, en twee vrouwen in zwarte chador delen een waterpijp. In Esfahan staat er dit voorjaar water in de Zayandeh Rud, wat maar een paar weken per jaar gebeurt, en de halve stad zit op de oevers en in de nisjes van de oude bruggen. Wie daar loopt, wordt om de paar meter gevraagd voor een foto.

De laatste avond staat de nachtbus naar Teheran vast bij Qom, waar een moskee net uit is. De snelweg heeft drie banen. De auto’s staan er elf rijen dik naast elkaar, en wie een gat ziet, rijdt het dicht.

Jeroen Kleiberg

Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig





Praktische informatie

Reisadvies. Het Nederlandse reisadvies voor Iran is rood: reis er niet heen. Sinds eind februari 2026 voeren Israël en de Verenigde Staten aanvallen uit op doelen in Iran, en sinds eind juni 2026 lopen de spanningen weer op. De Nederlandse ambassade kan je in Iran niet helpen. Lees vóór elke reis het actuele reisadvies van Nederland Wereldwijd.

Visum. In 2017 regelen we het visum vooraf bij de Iraanse ambassade in Den Haag, voor €50 per persoon. Tegenwoordig begint een visumaanvraag online bij het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De regels wisselen; kijk voor de actuele stand bij de Iraanse ambassade.

Geld. Buitenlandse pinpassen en creditcards werken in Iran niet. Neem euro’s of dollars contant mee en wissel bij een officieel wisselkantoor; in Teheran zitten die rond het Ferdowsiplein. In april 2017 krijgen we 40.500 rial voor een euro; de rial is sindsdien vele malen minder waard geworden. Prijzen worden in toman genoemd: één toman is tien rial. Sinds 2025 mogen Iraanse banken prepaid betaalkaarten in rial uitgeven aan buitenlandse bezoekers. In hetzelfde jaar is besloten vier nullen van de rial te schrappen; de centrale bank voert de nieuwe munt gefaseerd in en wil de oude biljetten uiterlijk in 2030 uit omloop hebben.

Overnachten. Wij logeren in 2017 bij gastgezinnen via Homestay.com: in Esfahan voor €55 per nacht voor twee personen. Het Adobe Old House in de oude stad van Yazd kost $50 per nacht. Een binnenplaats met een vijver, maar een muffe kamer.

Vervoer. Binnenlandse vluchten, bussen en treinen betaal je met een Iraanse bankpas. Laat je gastgezin de kaartjes boeken en betaal hen in euro’s. Onze vlucht van Teheran naar Shiraz met Qeshm Airlines kost in 2017 ongeveer €60 per persoon, de VIP-bus van Shiraz naar Yazd €14 voor twee personen (zes en een half uur), de bus van Yazd naar Esfahan bijna vijf uur. De metro in Teheran is snel en goedkoop, 7.000 rial per rit in 2017; vrouwen hebben een eigen deel van de trein. Spreek bij een taxi altijd vooraf de prijs af.

Kleding. Voor vrouwen is een hoofddoek in het openbaar verplicht, met kleding die armen en benen bedekt. In heiligdommen zoals Shah Cheragh in Shiraz is een chador verplicht; die kun je bij de vrouweningang lenen. Mannen dragen een lange broek.

Internet. Veel websites en apps zijn geblokkeerd; Iraniërs gebruiken een VPN. Een Iraanse simkaart koop je bij een kiosk in de stad. Op het vliegveld van Teheran waren ze in 2017 uitverkocht.

Plan je reis

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Waar dit verhaal ligt

DelenWhatsAppE-mailFacebook
Jeroen Kleiberg

Jeroen Kleiberg

I like to explore some more

Eens per maand in je inbox

Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.

Zonder advertenties

Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig





Laat een bericht achter


Meer inspiratie