Op de wegwijzers in Bulgarije staat elke plaatsnaam twee keer: in Latijnse letters en in het Cyrillisch. Dat tweede schrift is in dit land ontstaan, rond het jaar 900, aan het hof van een rijk dat Byzantium in die tijd meer dan eens het vuur na aan de schenen legde. Bulgaren beschouwen die middeleeuwse rijken als het begin van hun staat, en 681 als het jaar waarin die begon.
Van steppevolk tot christelijk rijk
Onder hun vorst Asparoech trokken ze over de Donau en versloegen ze een Byzantijns leger. In 681 erkende Byzantium hun gezag over het gebied tussen het Balkangebergte en de Donau, waar al Slavische stammen woonden. Hoofdstad werd Pliska, in het noordoosten van het huidige Bulgarije.
De beslissende stap kwam in 864 of 865, toen vorst Boris I zich liet dopen. Op een concilie in 893 werd de hoofdstad verplaatst naar Preslav en werd het Oudbulgaars, een Slavische taal, de taal van de kerk in plaats van het Grieks.
Daarvoor was een schrift nodig. De Byzantijnse broers Cyrillus en Methodius hadden voor de Slaven al een eerste alfabet ontworpen, het Glagolitisch. Hun leerlingen, onder wie Kliment en Naum, zetten dat werk in het Bulgaarse rijk voort, in Preslav en in Ohrid. In Preslav ontstond het schrift dat naar Cyrillus is genoemd: Griekse hoofdletters, aangevuld met tekens voor klanken die het Grieks niet kent. Van Bulgarije uit verspreidde het zich naar Servië en de Russische vorstendommen. Op 24 mei viert Bulgarije de dag van het Bulgaarse schrift en de cultuur; het is een nationale feestdag.
Simeon, die regeerde van 893 tot 927, nam als eerste Bulgaarse vorst de titel tsaar aan en versloeg in 917 een Byzantijns leger bij Achelous. In dezelfde eeuw trok de kluizenaar Ivan Rilski zich terug in de bergen ten zuiden van Sofia. Rond zijn kluis ontstond het Rilaklooster.
Byzantijnse heerschappij en een tweede rijk
Het Eerste Rijk eindigde in een lange oorlog met Byzantium. In 1014 versloeg keizer Basilius II het Bulgaarse leger bij Kleidion, en in 1018 gaven de laatste bolwerken zich over. Meer dan anderhalve eeuw was Bulgarije een Byzantijnse provincie.
In 1185 kwamen de broers Asen en Peter in opstand. Hun Tweede Bulgaarse Rijk kreeg Tarnovo als hoofdstad, het huidige Veliko Tarnovo. Onder Ivan Asen II, die regeerde van 1218 tot 1241, was dit rijk opnieuw een grootmacht op de Balkan, en in 1235 werd het patriarchaat van Tarnovo erkend.
Uit deze periode staat in het Rilaklooster nog één bouwwerk overeind: de stenen toren die de edelman Hreljo in 1334 en 1335 liet bouwen. Bij de grote brand in het begin van de negentiende eeuw bleef hij als enige staan.
In de veertiende eeuw viel het rijk uiteen in drie delen, met hoofdsteden in Tarnovo en Vidin en een vorstendom aan de Zwarte Zee. Dat maakte het een makkelijke prooi voor de Ottomanen, die vanuit Anatolië de Balkan op trokken. Tarnovo viel in 1393 na een beleg van drie maanden, Vidin in 1396. Daarmee begon een Ottomaanse periode die bijna vijfhonderd jaar zou duren, beschreven in Ottomaans Bulgarije en de bevrijding van 1878.
Op de borden langs de Struma-snelweg staat Blagoevgrad twee keer, in Cyrillisch en in Latijnse letters.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen