Bulgarije ligt in het oosten van het Balkanschiereiland, tussen de Donau in het noorden en de Zwarte Zee in het oosten. Aan de overkant van de Donau ligt Roemenië, in het westen grenst het land aan Servië en Noord-Macedonië, in het zuiden aan Griekenland en Turkije. Met 110.997 vierkante kilometer is Bulgarije ruim tweeënhalf keer zo groot als Nederland, maar er wonen nog geen 6,5 miljoen mensen: 6.423.207 op 31 december 2025, volgens het nationale statistiekbureau NSI. In 1988 waren het er bijna negen miljoen.
Die krimp is buiten Sofia overal te zien. Langs de wegen staan half ingestorte huizen en verlaten fabriekscomplexen, en in het stenen bergdorp Kovachevitsa, waar in 1905 nog 1.740 mensen woonden, zijn er nu ongeveer dertig over. Wie jong is, vertrekt naar Sofia of naar West-Europa. Op de rechtstreekse vlucht van Amsterdam naar Sofia zitten vooral Bulgaren die familie bezoeken, en nauwelijks toeristen.
Bergen in het zuiden, graan in het noorden
Het Balkangebergte, in Bulgarije Stara Planina, loopt van west naar oost dwars door het land en heeft zijn naam aan het hele schiereiland gegeven. Ten noorden ervan ligt de Donauvlakte, een open landbouwgebied met graan en zonnebloemen. Ten zuiden liggen het Rozendal bij Kazanlak, waar rozen voor rozenolie worden geteeld, en de Thracische vlakte langs de Maritsa, met wijngaarden en groentebouw.
Het hooggebergte zit in het zuidwesten. In het Rilagebergte staat de Musala, met 2.925 meter de hoogste top van de Balkan, en even verder naar het zuiden ligt het Pirin met de Vichren op 2.914 meter. Beide gebergten bestaan grotendeels uit graniet, met kale kammen, puinhellingen en tientallen gletsjermeren boven de boomgrens. De skioorden Borovets en Bansko liggen aan de voet; hun stoeltjesliften brengen ’s zomers wandelaars omhoog. Langs de grens met Griekenland liggen de Rodopen, lager en ronder, grotendeels bebost, met dorpen die ver uit elkaar liggen en kloven als die van Trigrad. In alle drie de gebergten leven bruine beren en wolven.
Bevolking, taal en geloof
Bij de volkstelling van 2021 noemde 84,6 procent van wie de vraag beantwoordde zich Bulgaar, 8,4 procent Turk en 4,4 procent Roma; ruim 460.000 mensen lieten de vraag open. De Turkse minderheid woont vooral in het noordoosten en in de oostelijke Rodopen rond Kardzhali. In de westelijke Rodopen wonen de Pomaken, moslims die Bulgaars spreken. Wie daar rijdt, ziet in dorp na dorp een minaret boven de daken. De meerderheid van het land is Bulgaars-orthodox; het Rilaklooster, gesticht in de tiende eeuw rond de kluizenaar Ivan Rilski, geldt als het religieuze en nationale middelpunt.
Het Bulgaars is een Slavische taal en wordt in het Cyrillisch geschreven. Dat schrift ontstond eind negende eeuw in het Eerste Bulgaarse Rijk en verspreidde zich van daaruit naar Servië en Rusland; op 24 mei viert het land de dag van het Bulgaarse schrift. Op de wegwijzers staat de plaatsnaam meestal ook in Latijnse letters. Engels spreken vooral jongeren en mensen in het toerisme. In een bergdorp kan het inchecken in een hotel vastlopen tot er een vertaalapp bij komt. Hoofdschudden betekent in Bulgarije ja en knikken nee, wat een bestelling in een restaurant een extra onzekerheid geeft.
Van tsaren naar de euro
Het Eerste Bulgaarse Rijk ontstond in 681 en werd in 864 onder vorst Boris I christelijk. Het Tweede Rijk, met Veliko Tarnovo als hoofdstad, duurde van 1185 tot 1396, waarna het gebied bijna vijf eeuwen bij het Ottomaanse Rijk hoorde. De Russisch-Turkse oorlog maakte daar een einde aan: de Vrede van San Stefano van 3 maart 1878 is nog altijd de nationale feestdag. In 1908 werd het land volledig onafhankelijk, met Ferdinand als tsaar.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Bulgarije een communistische volksrepubliek, van 1954 tot 1989 geleid door Todor Zhivkov. Daarna volgden een moeizame overgang naar een markteconomie, het lidmaatschap van de NAVO in 2004 en van de Europese Unie in 2007. Op 1 januari 2025 werd Bulgarije volledig Schengenland en op 1 januari 2026 verving de euro de lev, tegen een vaste koers van 1,95583 lev per euro. Politiek is het land onrustig: sinds 2021 volgen vervroegde parlementsverkiezingen elkaar in hoog tempo op, vaak na protesten tegen corruptie.
Wat Bulgarije een reiziger te bieden heeft, ligt vooral in het zuidwesten: vanaf het vliegveld van Sofia is het ongeveer twee uur rijden naar de eerste wandelroutes in het Rila, en wie daar wandelt, komt vooral Bulgaren tegen. Het prijspeil ligt onder dat van West-Europa, en buiten de Zwarte Zeekust en de skioorden zijn andere buitenlanders schaars.
In Samokov is de Lidl op zondagavond open; een dal verderop, in Madzhare, lopen de koeien door de dorpsstraat.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan kun je hier een paar euro achterlaten. Daar houd ik de website mee in de lucht, en af en toe trakteer ik mezelf op een koffie.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Praktisch
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Zonder advertenties
Ik schrijf en fotografeer alles zelf. Vind je het de moeite waard, laat dan een paar euro achter voor de website en een koffie.
Jeroen