In de bergen van Bulgarije zie je eerder sporen van grote roofdieren dan de dieren zelf. In de modder van het Pirin staan in september berensporen met de nagels ver voor de tenen, en boven Trigrad liggen wolvendrollen op het pad. Wat een wandelaar wel te zien krijgt, zijn de honden die de kuddes ertegen beschermen.
De bruine beer
Een studie uit 2023, gebaseerd op veldwerk tussen 2017 en 2020, kwam met een rekenmodel op gemiddeld 407 beren, en de onderzoekers zelf schatten het werkelijke aantal op ongeveer vijfhonderd, omdat niet elk gebied was bezocht. De meeste leven in de westelijke Rodopen, in de Rila en het Pirin en in het centrale Balkangebergte. Het milieuministerie laat sinds 2025 een DNA-telling doen, waarvan de uitkomst begin 2027 wordt verwacht.
In het voorjaar strippen beren de bast van de Macedonische den. In september zijn de bosbesstruiken in de Rodopen leeggegeten, en op het pad ligt mest vol zaadjes, van marters en van beren.
In de westelijke Rodopen betaalde de overheid in 2023 en 2024 samen 137 claims uit voor gedood vee en geplunderde bijenkasten. Het milieuministerie deelde ongeveer vierhonderd elektrische afrasteringen uit, en het landbouwministerie gaf in 2024 vijf vergunningen om een probleembeer af te schieten. Verder heeft de beer de hoogste wettelijke bescherming.
Een beer merkt een wandelaar meestal eerder op dan andersom en gaat uit de weg. Wie er toch tegenover staat, rent niet weg, maakt zich hoorbaar en trekt zich langzaam terug.
Dansende beren
Tot het begin van deze eeuw trokken in Bulgarije berenhouders met een beer aan een ketting langs markten en toeristen. Als jong kreeg zo’n beer een ijzeren neusring, en het dansen werd aangeleerd op een verhitte metalen plaat, met muziek erbij. In 1998 werd het africhten van dansende beren verboden. In 2000 begonnen de dierenorganisatie Four Paws en de stichting van Brigitte Bardot een opvang bij Belitsa, die inmiddels twaalf hectare bos beslaat, en in 2007 kwamen daar de laatste dansende beren van het land aan. Inmiddels vangt het park beren op uit slechte dierentuinen en uit particulier bezit; in september 2026 waren het er volgens de gids achttien. Een bezoek staat beschreven in Beren die niet meer hoeven te dansen.
De wolf en de jakhals
Over het aantal wolven lopen de schattingen ver uiteen, van ongeveer vijfhonderd tot tweeduizend. In de jaren zeventig waren er na decennia van bestrijding en gifcampagnes nog ongeveer 150 over. De wolf staat in het Bulgaarse Rode Boek als kwetsbaar, maar mag buiten de nationale parken volgens natuurorganisaties het hele jaar worden bejaagd. Sterker gegroeid is de goudjakhals, die tot de jaren zestig alleen in het zuidoosten voorkwam en zich daarna over het hele land verspreidde: in 2011 werden er ruim 39.000 geteld.
De Karakachan-hond
Waar schapen en koeien in de bergen grazen, lopen grote honden mee. Het zijn vaak Karakachan-honden, genoemd naar de Griekstalige herders die met hun kuddes rondtrokken. De honden lopen met de kudde mee en staan tussen het vee en wat er van buiten komt. Een wandelaar die in de buurt komt, wordt blaffend tegemoet gelopen.
Onder het communisme verdween het ras bijna. Sinds de jaren negentig fokt de natuurorganisatie Semperviva de honden weer en geeft ze aan veehouders. Tussen 1998 en 2005 waren er volgens de organisatie maar drie geslaagde aanvallen van roofdieren op kuddes met zulke honden. De honden doden zelden een wolf, ze houden hem op afstand. Het ras werd in 2005 officieel erkend.
Wie in de Rodopen wandelt, komt ze geregeld tegen. De raad voor wandelaars is eenvoudig: met ruime afstand om de kudde heen lopen en niet tussen de dieren door.
In de modder boven Trigrad staan pootafdrukken waarvan niet uit te maken is of ze van een hond of van een wolf zijn.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- Bevolking van Bulgarije: Bulgaren, Turken, Pomaken, Roma en Karakachans
- Bevolkingskrimp in Bulgarije: lege dorpen en een land dat vergrijst
- Bulgarije van het communisme tot de euro
- De Bulgaarse keuken: mehana, tarator en de logica van de menukaart
- Het Eerste en Tweede Bulgaarse Rijk en het Cyrillisch schrift
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen