Home EuropaBulgarijeDe Bulgaarse keuken: mehana, tarator en de logica van de menukaart

De Bulgaarse keuken: mehana, tarator en de logica van de menukaart

by Jeroen Kleiberg
Houten bord met het woord mehana voor witte huizen met leistenen daken in Kovachevitsa, met beboste bergen op de achtergrond
Het bord dat wij lezen als Mexicaan: mehana, het Bulgaarse woord voor herberg.Alle foto’s uit Bulgarije ›

Wie in Bulgarije uit eten gaat, komt vaak in een mehana terecht, een herberg met houten meubels, vaak klederdracht aan de muur en een menukaart van een paar pagina’s. Op de gevel staat het woord in het Cyrillisch, МЕХАНА. Op de kaart staan gegrild vlees, salades, soepen en een handvol streekgerechten die per gebergte verschillen.

Hoe de kaart werkt

De kaart is in vrijwel elke mehana op dezelfde manier ingedeeld: salades, koude en warme voorgerechten, soepen, gerechten van de grill, specialiteiten van het huis en dan een lange lijst dranken, die vaak de helft van de kaart beslaat. Achter elk gerecht staat behalve de prijs ook het gewicht in grammen. Restaurants zijn daartoe verplicht: volgens de Bulgaarse consumentenautoriteit moeten ze bij elk gerecht de prijs en het gewicht van de portie vermelden.

Die grammen helpen bij het bestellen. Een hoofdgerecht is vaak groot genoeg voor twee, en wie twee hoofdgerechten bestelt, krijgt te veel. In de mehana’s in de Rila en de Rodopen kwamen de gerechten in september 2026 op tafel zodra ze klaar waren, zodat het voorgerecht soms na het hoofdgerecht kwam. Voorgerechten en salades delen werkt daar het best.

Salade, soep en yoghurt

Het bekendste gerecht is de shopska salata: tomaat, komkommer, ui en paprika, met geraspte witte kaas eroverheen. In de kleuren wit, groen en rood zien veel Bulgaren de nationale vlag. De salade is niet oud. Koks van het staatsreisbureau Balkantourist bedachten haar in de jaren vijftig of zestig voor de badplaatsen aan de Zwarte Zee.

In de zomer en het vroege najaar staat overal tarator op de kaart, een koude soep van yoghurt, komkommer, knoflook en dille, vaak met walnoten. Yoghurt, kiselo mlyako, is het fundament van de keuken. De bacterie die er de zure smaak aan geeft, ontdekte de Bulgaarse student Stamen Grigorov in 1905 in Genève; ze heet nu Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. Sinds 2023 zijn Bulgaarse yoghurt en Bulgaarse witte pekelkaas, sirene, in de Europese Unie beschermd als product met een oorsprongsbenaming. Sirene zit in bijna alles: in de salade, en in de banitsa, gebak van filodeeg met een vulling van ei en kaas.

Van de grill komen kebapche, een langwerpig staafje gekruid gehakt, en kyufte, een platte gehaktbal. Op het brood gaat lyutenitsa, een puree van rode paprika en tomaat.

Streekgerechten in de bergen

In de Rodopen staan onder het kopje specialiteiten gerechten die je elders niet tegenkomt. Patatnik is een koek van geraspte aardappel en ui, gekruid met een milde bergmunt. Rodopski klin is een taart van met de hand uitgerold deeg, gevuld met rijst en kaas. Op de grill staat er mecha lapa, berenpoot, wat bij nader inzien gehakt varkensvlees in netvet blijkt te zijn. Wie de dagen ervoor een berenopvang heeft bezocht, leest die naam met gemengde gevoelens.

Bij het eten wordt wijn gedronken, vaak per halve liter in een karaf, of bier, bira. Rode Bulgaarse druivensoorten als Mavrud, uit de Thracische vlakte rond Plovdiv, en de Shiroka Melnishka Loza uit de Struma-vallei bij Melnik komen buiten het land weinig voor. De sterke drank is rakia, gestookt van druiven of pruimen. Wie een glas boza krijgt aangeboden, drinkt een dikke, licht gegiste graandrank met ongeveer één procent alcohol.

De prijzen liggen onder het Nederlandse niveau, maar stijgen snel. In augustus 2026 waren restaurants en hotels bijna tien procent duurder dan een jaar eerder, bijna het dubbele van de gewone inflatie. Wat het in de praktijk kost, staat in geld en kosten in Bulgarije.

In Posleden Grosh in Mala Tsarkva zingt uit de luidspreker Pey Sartse, een folkloregroep uit Pomorie aan de Zwarte Zee.

Jeroen Kleiberg

Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig





Plan je reis

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

DelenWhatsAppE-mailFacebook
Jeroen Kleiberg

Jeroen Kleiberg

I like to explore some more

Eens per maand in je inbox

Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.

Zonder advertenties

Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig





Laat een bericht achter


Meer inspiratie