leeg Estland: het urangebied bij Narva en de witte nachten

Verlaten Sovjet-era gebouw met Litouws opschrift PARDUOTUVĖ bij de treinsporen van Tytuvenai in Grinkiškis, Litouwen

Litouwen, Grinkiškis – Treinsporen bij Tytuvenai in Litouwen.

Aan de Estse grens blijkt dat de cocktails in Riga toch niet zo goedkoop waren: door een rekenfout hebben we in nog geen twee dagen 375 euro uitgegeven in plaats van de gedachte 165. Lang stilstaan bij die vergissing doen we niet, het slechte weer maakt al genoeg somber. We rijden door een landschap van enkel bos, met af en toe een venster op de Oostzee. Verkeer is er nauwelijks; de borden waarschuwen alleen voor elanden, die zich niet laten zien. Estland is anderhalf keer zo groot als Nederland met 1,3 miljoen inwoners, van wie er 500.000 in Tallinn wonen, de oude Hanzestad aan de Finse Golf.

In Tallinn is het serieus gaan regenen. De stadscamping, een stuk asfalt achter een lege sporthal, vraagt 28 euro; een tweede even verderop 23, op een sompig veld. Bij de meegenomen kip besluiten we dat we oude steden wel kennen, en rijden we door naar de Russische grens. Bij Varna is geen camping, wel een rij verlaten hotels en villa’s. Veertig kilometer terug, in de badplaats Toila, vinden we een camping op een klif boven de Finse Golf, twaalf euro per nacht. Het regent, dus drinken we een glas wodka in het theehuisje.

Het urangebied bij Narva

Onze interesse ligt bij het grensgebied met Rusland: verlaten badplaatsen, restanten van kuuroorden en deels ontmantelde zware industrie. We rijden langs voormalige uitkijkposten en langs grote zwerfkeien die volgens het ANWB-boek door de ijstijd zijn achtergelaten. In het industriegebied hangt een pittige stank die direct op de longen slaat; je proeft hem in je mond. Wie hier nog in de grauwe flats tussen de fabrieken woont, wordt vermoedelijk niet oud. Op de bergen grijsbruin restafval groeien wat berkjes.

Op de bergen grijsbruin restafval groeien wat berkjes; in de Sovjettijd werd hier uranium opgewerkt.

Volgens een Nederlander op de camping was dit een van de grootste gebieden voor het delven en opwerken van uranium. Na de onafhankelijkheid werd de industrie ontmanteld, bleef de troep achter en trok de grotendeels Russische bevolking weg.

Witte nachten in Toila

Langs het Peipusmeer, op de grens met Rusland, is het een gebied van bevers en vooral muggen. Het meer is zo groot dat je de overkant niet ziet. Aan de overkant staan Russische wachtposten. De Russisch-Orthodoxe kerk is er nog; er is net een non begraven, en drie dorpsvrouwen kussen een gebouwtje op het terrein. Het schoonmaken van het toilet hoort hier niet bij iemands taken, want hier treffen we ons eerste smerige hurktoilet, en er zullen er nog veel volgen. Op de camping in Toila ontmoeten we Gerrit, ruim de 65 gepasseerd, die in zijn eentje 9.000 kilometer fietst: vanuit Nederland naar de Noordkaap en weer terug, om geld in te zamelen voor een weeshuis in Roemenië. Rond een vuur op het kiezelstrand eten we samen en luisteren we naar zijn verhalen. Zo noordelijk wordt het niet donker, dus wanneer we gaan slapen weten we niet; het strand is in elk geval ontdaan van zijn aangespoelde hout.

Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig