Tat Lo en de bommen onder de grond

Tat Lo draait om Mr. Tim, een van de Laoten die het volledig heeft begrepen. Hij spreekt goed Engels, kent de regio en regelt voor de handvol toeristen alles wat er te doen valt, waar het dorp van profiteert; hij is ook de drijvende kracht achter de computers op de lokale school. Wandelen door de omgeving kan zonder gids: je loopt langs dorpjes waar de kinderen zwaaiend sabaidy roepen. Bijna allemaal bedelen ze ook, aangeleerd door toeristen die geld geven. Mr. Tim is er stellig over: geef nooit iets, tenzij ervoor is gewerkt, en dan met mate, want een bedelend kind dat meer binnenhaalt dan zijn werkende ouders ontwricht het gezin.

De bommen onder de grond

Voor Tims guesthouse staat een auto van UXO, de bomopruimingsdienst, en we raken aan de praat met twee Australische oud-militairen. Wat ze vertellen verklaart de armoede die je als toerist niet ziet. Laos is het zwaarst gebombardeerde land ter wereld: er viel naar schatting 1,9 miljoen ton, meer dan in de hele Tweede Wereldoorlog, waarvan een groot deel nooit ontplofte. De Noord-Vietnamezen gebruikten Laos als bevoorradingsroute naar het zuiden, en de Amerikanen bombardeerden die officieel niet bestaande route jarenlang, samen met grote hoeveelheden ontbladeringsmiddel. Vier maanden geleden stierf in Tat Lo nog een jongetje door een gevonden bom.

Voordat hier ook maar iets kan gebeuren, moet eerst iemand de grond vrijmaken van bommen.

Een boer kan geen extra stuk grond ontginnen zonder dat UXO eerst komt; in dit deel van Laos sterft een op de vier kinderen voor het vijfde jaar, vooral aan de dodelijke malariavariant. De mannen van UXO leiden Laoten op om zelf de bommen te ruimen, maar de middelen schieten tekort, en de oorlog in Laos was en bleef grotendeels geheim.