Tat Lo: jungle, olifanten en bommen die niet zijn afgegaan

Tat Lo is een klein dorp in de Bolaven Plateau, het hooggelegen binnenland van Zuid-Laos. Het dorp ligt aan een rivier met een waterval zichtbaar vanuit het terras van het guesthouse. Er is geen bijzondere reden om hier naartoe te gaan behalve dat het er is.

Dat is precies reden genoeg.

Tim’s Guesthouse

De standaardaccommodatie voor reizigers in Tat Lo is Tim’s Guesthouse. Tim is een Lao man die al jaren reizigers ontvangt en precies weet wat ze willen: een bungalow met een hangmat, een goede maaltijd, en rust. Een bungalow met uitzicht op de rivier kost 25.000 kip per dag — in 2005 minder dan 3 euro.

Tim geeft op verzoek praktisch advies over de omgeving. Zijn meest herhaalde punt: geef geen geld aan bedelende kinderen langs de weg. Niet omdat hij onverschillig is, maar omdat hij weet wat er daarna gebeurt — kinderen leren dat bedelen bij buitenlanders werkt en stoppen met naar school gaan. Het alternatief dat hij zelf voorstelt: koop eten of schoolmateriaal, dat gaat rechtstreeks naar wat nodig is.

Vanuit de hangmat kijk je naar de waterval. De waterval kijkt niet terug, maar na een paar dagen doet hij dat bijna.

De olifanten

Via Tim is een olifantrit in de omgeving te organiseren. Dit zijn werkende olifanten van lokale eigenaren, niet van een toeristische operatie. De prijs is 5 dollar per persoon voor een rit van een uur of twee door het omringende bos.

De olifanten zijn groot, eigenwijs en traag. Ze doen wat de mahout zegt als ze dat uitkomt. Het ritme is volledig anders dan een paard of fiets: de beweging is zwaar en de olifant neemt de hellingen op zijn eigen manier.

UXO: de bommen die nog liggen

Bij Tat Lo ontmoeten we een team van een internationale organisatie die zich bezighoudt met UXO — Unexploded Ordnance, niet-geëxplodeerde bommen en munitie uit de Vietnamoorlog.

Laos is het meest gebombardeerde land per hoofd van de bevolking ter wereld. Tussen 1964 en 1973 gooiden de Verenigde Staten meer bommen op Laos dan in de gehele Tweede Wereldoorlog op Europa vielen — dit als onderdeel van de Geheime Oorlog, gericht op de Ho Chi Minh Route die door Oost-Laos liep. Naar schatting dertig procent van die bommen is nooit geëxplodeerd. Ze liggen nog in de grond.

Het UXO-team werkt systematisch door het gebied: metaaldetectoren, gemarkeerde zones, gecontroleerde ontploffingen van wat ze vinden. Dit werk gaat door omdat de bommen doorgaan met doden. In 2005 sterven er in Laos gemiddeld drie mensen per week aan UXO.

De werkelijkheid van het landschap verandert als je dit weet. De rijstvelden zijn gecleard. De bospaden niet altijd.

Wat je moet weten

Hoe er komen: Vanuit Pakse per bus richting Sekong, uitstappen bij het afslagbord naar Tat Lo. De rit duurt twee uur. Vanuit het afslagbord is het nog enkele kilometers naar het dorp — met geluk is er een tuk-tuk.

Tim’s Guesthouse: Goede bungalows, goed eten, eerlijk advies. Vraag naar de wandelroutes langs de waterval en de weg naar de bovenstroom. De route naar het bovenstroom-gedeelte van de rivier is het mooist in de ochtend.

Olifantrit: Via Tim te regelen. Prijs in 2005: 5 dollar per persoon. Controleer of de rit gaat met een erkende eigenaar en niet via een tussenpersoon.

UXO: Wandel niet zomaar door onbekend terrein buiten de gemarkeerde paden. Dit is geen theoretisch gevaar. In de regio’s die intensief gebombardeerd zijn — Oost-Laos, de bergstreken langs de Ho Chi Minh Route — geldt dit nog sterker.

Let op: alle prijzen zijn van 2005 en sterk veranderd. Tat Lo is een kleine bestemming gebleven, maar de accommodaties zijn professioneler geworden.

Het UXO-team legt uit hoe ze een clusterbom herkennen. De kleine bompjes zijn speciaal aantrekkelijk voor kinderen — ze zijn rond en geel. Dat is, zo blijkt, ook opzet geweest.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Mooi verhaal? ☕ Trakteer me op een koffie.