
Trigrad is een dorp van bijna vijfhonderd inwoners op 1.240 meter in de westelijke Rodopen, in de gemeente Devin, niet ver van de Griekse grens. Het ligt bij de ingang van een van de bekendste kloven van Bulgarije, en de meeste bezoekers komen voor die kloof en de grot erin. Het dorp zelf is geen ansichtkaart. Er staan gewone woonhuizen, en in september wordt er overal hout gekloofd voor de winter.
Een Pomaks dorp
De meeste inwoners zijn Pomaken, Bulgaarstalige moslims. Er staat een moskee en een kleine kerk voor een orthodoxe minderheid. Boven het dorp grazen koeien en schapen op open hellingen, bewaakt door grote herdershonden. Net als in de rest van de Rodopen krimpt de bevolking: de gemeente Devin verloor tussen 2011 en 2021 een kwart van haar inwoners.
De kloof en de Duivelskeel
Ten noorden van het dorp heeft de rivier de Trigradska zich door het kalksteen gezaagd. De kloof is zeven kilometer lang, met een oostwand van driehonderd tot driehonderdvijftig meter hoog. Over twee à drie kilometer staan de wanden maar ongeveer honderd meter uit elkaar. De kloof is sinds 1963 beschermd.
In de kloof stroomt de rivier een grot in, de Dyavolsko Garlo of Duivelskeel. Binnen valt het water tweeënveertig meter naar beneden, de hoogste ondergrondse waterval van Bulgarije, en verdwijnt het in een trechter. Waar het weer bovenkomt, is niet met zekerheid vastgesteld; met kleurstof gemeten duurt het meer dan anderhalf uur voor het ergens verderop in het dal opduikt. In 1970 verdwenen twee duikers in de sifon onder de waterval.
Bezoekers gaan met een rondleiding van ongeveer een half uur naar binnen en klimmen via zo’n driehonderd treden naast de waterval weer naar buiten. Het is er acht graden. In de winter hangt er de grootste kolonie langvleugelvleermuizen van de Balkan, meer dan 35.000 dieren.
In de lokale overlevering daalde Orfeus hier af naar de onderwereld, op zoek naar Eurydice. Het dorp viert dat sinds 2003 met een festival in augustus. In de buurt ligt de Yagodina-grot, met ruim tien kilometer gangen op zeven niveaus, waarvan ruim een kilometer met een gids te bezoeken is.
Wandelen
Gemarkeerde wandelpaden zijn rond Trigrad schaars. Wat op de kaart als route staat, is vaak een brede onverharde weg voor terreinwagens. De meest voor de hand liggende wandeling begint in het dorp: door de kloof omhoog en verder door het naaldbos erboven. Hoe die tocht verliep, staat in Een hond voor één dag. Meer over het wandelen in deze streek staat in In de Rodopen houden de paden op.
Bij de ingang van de Duivelskeel stopt een bus met toeristen. Een paar honderd meter verder de kloof in is het stil.

Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen