
Smoljan ligt op ongeveer duizend meter hoogte in een smal dal in het midden van de Rodopen, en de stad is langgerekt langs dat dal. Dat heeft een historische reden. Smoljan in zijn huidige vorm bestaat pas sinds 18 juni 1960, toen bij decreet drie nederzettingen werden samengevoegd die achter elkaar in het dal lagen, waaronder het stadje Ustovo en het dorp Raykovo.
De gemeente Smoljan telde bij de volkstelling van 2021 33.688 inwoners, bijna een vijfde minder dan tien jaar eerder. Het is de hoofdstad van de provincie met dezelfde naam, en die provincie heeft een bijzondere samenstelling: negen op de tien inwoners noemen zich Bulgaar, en ruim veertig procent is moslim. Dat wijst op een grote groep Pomaken, Bulgaarstalige moslims, die de volkstelling niet apart telt.
Beton en een planetarium
Het centrum wordt bepaald door socialistische betonbouw, en een deel daarvan staat leeg. Voor wie van brutalisme houdt, is dat een reden om te stoppen.
Uit die periode stamt ook het planetarium, geopend op 6 september 1975 en volgens de eigen beschrijving het grootste van Bulgarije. Het regionaal historisch museum Stoyu Shishkov gaat over de geschiedenis van de Rodopen. Veel jonger is de kathedraal van Sint-Vissarion van Smoljan, tussen 2002 en 2006 gebouwd, met een koepel van 17 meter doorsnede en een klokkentoren van 32 meter. Het is de grootste kerk van Zuid-Bulgarije.
Het lied in de ruimte
De Rodopen staan in Bulgarije bekend om hun zang en om de kaba gaida, een lage doedelzak met een grote zak van dierenhuid. Een lied uit deze streek reist sinds 1977 door de ruimte. Op de gouden plaat die NASA meegaf aan de Voyager-sondes staat Izlel je Delyo Hagdutin, gezongen door Valya Balkanska, die in 1942 werd geboren in een gehucht bij het dorp Arda, in de provincie Smoljan. De opname is uit 1968, met twee doedelzakspelers.
In de omgeving
Twaalf tot vijftien kilometer van de stad ligt Pamporovo, het skioord van de Rodopen. Ten westen van de stad, op ongeveer negentien kilometer, ligt de Golyam Perelik, met 2.191 meter de hoogste top van het gebergte. Hut Perelik, op 1.960 meter onder de top, is een beginpunt voor wandelingen over de open graslanden en door de dennenbossen van de hoge Rodopen. Een ronde van daaruit staat beschreven in Vier graden bij de hut.
Langs de hoofdweg door Smoljan staan bomen, en achter de betonnen gebouwen rijzen aan twee kanten groene hellingen op.

Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen