Gisteren heb ik bewust zo ver mogelijk doorgereden, want vandaag moet ik het land uit. Hoe lang de grensovergang gaat duren weet ik niet, en ik wil er op tijd zijn. Als ik in de duinen opsta voel ik een beetje spanning voor die grens, maar vooral tevredenheid: ik ga de oversteek van Turkmenistan halen, vijf dagen woestijn in vijf dagen.
Turkmenabat en de Amu Darya
De laatste stad voor de grens is Turkmenabat, en ik slinger er wat doorheen. Het is een nette stad, met opnieuw de marmeren staatsgebouwen, en op het spoordepot staat een gouden beeld van de president onder een boog. Wat me meer verbaast zijn de flats: die hangen hier vol met schotelantennes, terwijl ik ze de hele reis nergens heb gezien omdat ze verboden zijn. Aan de rand van het land, zo lijkt het, wordt de regel het minst gehandhaafd. Ik vind het een mooi gezicht, al die schotels op de grauwe gevels.
Nog iets valt me op: de mensen zijn hier opener. Ik heb meer contact dan de dagen ervoor, en ik eet in een hippe lunchbar waar ze vriendelijk en nieuwsgierig zijn. Voor het eerst in Turkmenistan voelt een stad niet als iets om snel door te komen.
Buiten de stad steek ik de Amu Darya over, en dat is voor mij het interessantste moment van de dag. Dit is een van de grote rivieren van Centraal-Azië, de Oxus uit de oude verhalen. Zijn water wordt zo ver afgetapt voor de katoenvelden dat er bijna niets meer van in de Aralzee terechtkomt. Hier stroomt hij nog.
De grens uit gaan is makkelijk. Mijn bagage wordt dit keer niet doorzocht. Aan de Oezbeekse kant controleren ze mijn visum, dat ik al thuis had geregeld, en mijn gezondheid, die goed wordt bevonden. Met mijn geld gaat het minder. Ik heb nog een flinke stapel manat over, meer dan ik had verwacht, want alles bleek spotgoedkoop. Die moet weg voor ik het land uit ben, en nu ben ik degene die in de wisseltruc trapt. Twee koersen naast elkaar, de officiële en die van de straat, en dan ook nog terug naar dollars: dat rekent lastig met een moe hoofd en een paar mannen die om je heen staan te dringen. Pas als het gebeurd is zie ik hoe slecht de koers was. Het voordeel dat ik bij binnenkomst had, ben ik er zo weer kwijt, en achteraf blijkt Turkmenistan een duur land.
Vlak voor de grens heb ik een Belg met een groene overlandtruck ontmoet, en aan de overkant zet hij in zijn cabine koffie voor ons. Ik zie dat het water vol zit met bezinksel en dat het niet gekookt is.
Toch drink ik het, omdat ik niet moeilijk wil doen.
Alat, aan de goede kant van de grens
In Alat, de eerste oase van Oezbekistan, vier ik het einde van Turkmenistan met een koud biertje. Bij een winkeltje zitten twee vrouwen op de stoep die breeduit naar me lachen, gouden tanden en al, gul en warm. Vijf dagen lang werd ik genegeerd, gevolgd en beboet, en hier, honderd meter over de grens, is het weer gezellig en spontaan. Ik ben het land uit.
Dan slaat het om. Of het nu het biertje is of de koffie met dat ongekookte water, ik zal het nooit zeker weten, maar ik verdenk de koffie. In de hitte word ik razendsnel razend ziek. Vanaf hier wordt alles wazig. Ik heb geen simkaart, dus een hotel opzoeken kan ik niet; ik vraag het aan mensen op straat en beland bij iets wat een overheids- of legerhotel moet zijn, waar ze het maar vreemd vinden dat ik er sta, maar me wel laten blijven. Mijn buik is in volle opstand. Ik moet naar een wc, ik moet liggen, ik moet slapen, maar de registratie duurt eindeloos en ik word er gek van.
Eenmaal op de kamer wordt het menens, en het is niet fraai wat zich daar afspeelt. En als het even luwt, moet ik toch weer de straat op: vijf kilometer terugfietsen naar het vorige plaatsje, omdat ik geen water heb en niets te eten, en ik weet dat ik iets binnen moet krijgen, hoe weinig ik ook wil. Met pijn en moeite regel ik het en sleep ik me terug. Zo lig ik aan de veilige kant van de grens waar ik vijf dagen naartoe heb geploeterd, met een fles water naast het bed.
Foto’s uit dit verhaal
Meer foto’s uit Turkmenistan ›
Verder in de serie
Naar het reisoverzicht ›
Spring naar een andere aflevering
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.