Mijn wandelschoenen hebben gisteren hun laatste kilometers gemaakt. Het paar was al ver over zijn levensduur heen en heeft zich op de afdaling kranig gehouden, maar een volgende keer is niet gegarandeerd. Na de zware wandeling van gisteren doen we het vandaag rustig aan, en de eerste stop is Bansko, dat vol sportwinkels zit. Ik hou niet van tekorten, dus ik koop twee paar: een mooi paar en een paar voor de lange wandelingen. De eigenaar is zo blij met deze aankoopwoede dat we niet wegkomen met één bonbon uit de kom op de toonbank. We moeten en zullen een hele zak meekrijgen. Misschien had ik toch moeten afdingen.
Hout voor de winter
Dobrinishte maakt zich klaar voor een lange, koude winter. Voor de huizen liggen stapels boomstammen. Ze worden in stukken gezaagd, gekloofd en daarna in hoge stapels opgestapeld. De gasprijs, die bij ons elk jaar weer ter sprake komt, lijkt hier niemand bezig te houden. Hier stoken ze op hout, en daarvan is in deze bossen genoeg.
Wie op hout stookt, kijkt niet naar de gasprijs.
Een beer danst niet
Vanaf Belitsa is het nog twaalf kilometer, over een bochtige weg die steeds dieper het bos in gaat. Aan het eind, rond de 1.300 meter, ligt Bear Sanctuary Belitsa. Acht euro per persoon. Elk half uur vertrekt een rondleiding, in het Bulgaars of in het Engels. Wij spreken geen Bulgaars en zijn blij met de Engelse gids. Hij werkt hier een jaar en heeft ondanks zijn omvang een betere conditie dan het grootste deel van zijn groep, dat na de eerste helling al hijgt en puft.
Er wonen achttien beren, uit Bulgarije, Oekraïne, Kroatië, Albanië en twee uit Argentinië. Ze discrimineren hier niet. We komen rond etenstijd, en dus zien we er veel. Wie al gegeten heeft, ligt loom op zijn rug met alle vier de grote klauwen omhoog, of opgekruld als een teddybeer. Ik zou er bijna naast gaan liggen. Eén beer heeft een kapotgetrokken neusgat, van een ring waar te hard aan is getrokken.
Een dansende beer danst niet. Hij werd als jong gevangen of in gevangenschap geboren en kreeg een ijzeren ring door zijn neus. De neus is het gevoeligste deel van een beer, vertelt de gids. Aan de ring zat een ketting, en die ketting zat vast aan het instrument van de berenhouder. Zodra die ging spelen, trok de ketting aan de neus en kwam de beer in beweging. Als jong had hij het kunstje ook al geleerd op een hete metalen plaat terwijl er muziek speelde: hij tilde zijn poten op omdat de plaat brandde. Zo trokken berenhouders met hun dier langs markten en toeristen, voor een paar munten. In 1998 werd het in Bulgarije verboden, maar het ging nog door tot 2007. Toen kwamen de laatste drie dansende beren van het land hier aan.
De opvang is in 2000 opgezet door de dierenorganisatie Four Paws en de stichting van Brigitte Bardot, op grond van de gemeente. Tot een paar jaar geleden heette hij Dancing Bears Park. De naam is veranderd omdat er geen dansende beren meer zijn om te redden. Nu komen de beren uit slechte dierentuinen en van mensen die een welp als huisdier hielden tot het een beer werd. Fokken is hier uitdrukkelijk niet de bedoeling. De wens is dat het park op een dag dicht kan, omdat er geen beren meer zijn om op te vangen. Tot die tijd leven beren die het slecht hadden hier zo goed als het kan, op twaalf hectare bos met heuvels, vijvers en gegraven holen. Wij zijn onder de indruk van de omvang en de kwaliteit van deze plek.
Sporen in de modder
Gisteren, op mijn ronde in het Pirin, zag ik pootafdrukken in de modder tussen de bosbessen. Herkenbaar aan de nagels: vijf puntjes een eind voor de tenen, verder vooruit dan bij een hond. En poep, berenpoep, vol besjes.
In Bulgarije leven nog rond de vijfhonderd bruine beren, vooral in de Rila, het Pirin, de Rodopen en de Balkan. Ze eten veel meer planten dan vlees, en in september eten ze zich vol aan bosbessen, eikels en beukennootjes voor de winterslaap. De kans om er een tegen te komen is klein. Ze ruiken en horen ons lang voordat wij ze zien, en ze gaan uit de weg. Wie er toch een treft, blijft rustig, praat hardop en loopt langzaam achteruit, zonder te rennen.
Na vandaag weet ik hoe een Bulgaarse beer er van dichtbij uitziet. Het dichtst dat ik bij een wilde Bulgaarse beer ben gekomen, is een hoop poep vol besjes.
Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Foto’s uit Bulgarije
Meer foto’s uit Bulgarije ›
Waar deze dag ligt
Te voet door Bulgarije, nu in Bulgarije. Bekijk de hele route ›
Verder in de serie
Naar het reisoverzicht ›
‹ Vorige aflevering6. De laatste stoeltjeslift
Volgende aflevering ›8. Dertig kilometer om alleen te zijnSpring naar een andere aflevering
Spring naar een andere reis
- Over land naar Singapore 2005–2006
- Roadtrip door Australië 2006
- Terug door Zuidoost-Azië 2006–2007
- Fietsreis van Praag naar de Kaukasus 2010
- Roadtrip door Marokko 2012
- Fietsreis door Nieuw-Zeeland 2015–2016
- Over land naar het oosten 2018
- Fietsreis door Zuid-Marokko 2024
- Fietsreis door Senegambia 2025–2026
- Fietsreis door zuidelijk Afrika 2026
- Te voet door Bulgarije 2026
- Te voet door Turkije 2026
- Alle reizen op een rij ›
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen