Het zegt genoeg dat we voor honderdvijfendertig kilometer minstens drie uur uittrekken. Niet omdat de wegen slecht zijn, integendeel: we hadden gatenkaas verwacht, maar op de meeste plekken waar wij rijden lijkt de asfaltmachine net gepasseerd. Het ligt aan het reliëf. Elke bergrug en elk dal levert weer een serie bochten op, en daar gaat de tijd in zitten. Vanaf de ontbijttafel kijken we voor het laatst goed uit op de hoogste bergen van de Balkan. Vandaag gaan we naar het oosten, de Rodopen in.
Dat is een ander soort gebergte. Lager, met de Golyam Perelik als hoogste top op 2.191 meter, maar veel uitgestrekter: bijna vijftienduizend vierkante kilometer, waarvan ongeveer een zesde aan de Griekse kant van de grens ligt. Geen kale graten en puinhellingen zoals gisteren, maar de grootste naaldbossen van de Balkan, en op een aantal plaatsen kalksteen, met kloven en grotten.
Het eerste deel gaat snel. We rijden over glad asfalt door een dal dat op sommige plekken op een kloof lijkt, richting een stad met de prachtige naam Gotse Delchev. Op de borden staat al een tijd de Griekse stad Drama aangegeven.
Het dorp waar niemand meer woont
Van Nederlandse vrienden die in deze streek wonen kregen we een tip: Kovachevitsa, een dorp hoog in de bergen. We slaan af.
Een smalle weg kronkelt hoger en hoger. Tot nu toe zagen we vooral armoedige eenheidsworst, maar in dit dal staan opeens huizen waar alles aan klopt: dikke muren van steen, een houten bovenverdieping die over de straat uitsteekt, daken van leisteen. Ze doen Ottomaans aan, en dat klopt half: ze zijn gebouwd in de achttiende en negentiende eeuw, toen dit Ottomaans gebied was, in een bouwtrant die door het hele rijk liep. De stijl zelf heet de Bulgaarse Wedergeboorte. Voor de huizen zitten oude vrouwen in klederdracht op een bankje. Op straat is een markt die uit een bestelbus komt: de handelaar legt zijn spullen op de stoep.
De dorpen vlak voor Kovachevitsa leven nog. Kovachevitsa zelf is vooral een museum. In 1905 woonden hier 1.740 mensen, nu zijn het er ongeveer dertig. Op de houten deuren hangen rouwberichten met een foto erop, zoals dat in heel Bulgarije gaat, en ze maken de leegte alleen maar groter. Sinds 1977 is het dorp beschermd als architectonisch reservaat, en dat is te zien: de oude huizen worden een voor een opgeknapt. Als Bulgarije meer toeristen trekt, wordt dit een plek waar je moet reserveren.
Minaretten in plaats van torens
We zijn al een halve dag onderweg en moeten nog ruim twee uur rijden. De streek wordt armer en rommeliger. Rommel maken en laten liggen, daar zijn ze hier goed in.
Wat ook opvalt: steeds vaker prikt er een minaret boven de daken uit. Geen tien moskeeën per dorp, maar één bescheiden moskee, dorp na dorp. Ik dacht dat Bulgarije orthodox christelijk was, en dat klopt ook, maar in deze bergen wonen Pomaken, moslims die gelden als nakomelingen van christenen die zich in de Ottomaanse tijd bekeerden. Hoeveel het er zijn weet niemand precies, de schattingen lopen van 160.000 tot 240.000.
De weg naar Trigrad is schitterend en zit vol bochten. In Bulgarije mag je meestal negentig, in de dorpen vijftig of dertig, en in bochten zestig. Ik probeer me eraan te houden. Een Bulgaar doet dat niet. Bumperkleven kunnen ze hier uitstekend, en ik denk niet dat het asociaal bedoeld is, ze weten gewoon niet beter. In een bocht blijft de gemiddelde automobilist hier ook niet aan de eigen kant.
Een rijbewijs lijk je hier bij een pakje boter te krijgen.
Eten bij de Mexicaan
In Trigrad hebben we een hotel dat naar Bulgaarse maatstaven luxe is. Vanaf de kamer kijken we uit op de daken van de dorpshuizen en op hellingen vol naaldbomen.
Zo dicht bij Griekenland, met de Ottomaanse geschiedenis en de rest van de Balkan om zich heen, zou de keuken hier van alles kunnen zijn. Grappig genoeg is de kaart overal vrijwel gelijk, en de helft ervan gaat over drank. Een kan wijn van een halve liter kost vijf euro, een hele fles tien, en een halve liter bira twee euro of minder.
Onder het kopje specialiteiten staan de streekgerechten, en daar moet je zijn. Patatnik van geraspte aardappel met kaas en ui, zeven euro. Rodopski klin, met de hand uitgerold deeg met rijst, kaas en boter, ook zeven. Aardappelen op zijn Trigrads: gekookt, met yoghurt, knoflook en boter met paprika erover, zes euro. Op de grill staat ook mecha lapa, berenpoot, wat gehakt varkensvlees in netvet blijkt te zijn. Twee dagen na de berenopvang leest dat anders dan het bedoeld is.
De taalbarrière is dat bijna niemand Engels spreekt en dat het meeste in het Cyrillisch staat. Wij eten daarom vaak bij de Mexicaan. Op de gevel staan letters die wij ook kennen maar die anders klinken, en wat eruitziet als MEXAHA is mehana, het Bulgaarse woord voor herberg. Taco’s en enchilada’s zijn er niet. Wel kip en varkensvlees, in alle mogelijke vormen, en gehaktballen voor twee euro per stuk.
Wij bestellen meestal hetzelfde rijtje: een streekgerecht, een shopska salata van tomaat, komkommer, ui en paprika met geraspte witte kaas erover, en een warm voorgerecht. Vanavond wordt het hoofdgerecht patatnik.
Wat op tafel komt, komt in de volgorde waarin de keuken het afkrijgt, en niet in de volgorde die wij in ons hoofd hebben. Je begint met een bord koude friet, je salade is op voordat het eerste hoofdgerecht verschijnt, en met een beetje geluk komt het tweede hoofdgerecht tegelijk met het eerste, zodat we samen kunnen eten. Tegelijk eten doe je hier vooral als je deelt.
Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Foto’s uit Bulgarije
Meer foto’s uit Bulgarije ›
Waar deze dag ligt
Te voet door Bulgarije, nu in Bulgarije. Bekijk de hele route ›
Verder in de serie
Naar het reisoverzicht ›
‹ Vorige aflevering8. Dertig kilometer om alleen te zijn
Volgende aflevering ›10. Een hond voor één dagSpring naar een andere aflevering
Spring naar een andere reis
- Over land naar Singapore 2005–2006
- Roadtrip door Australië 2006
- Terug door Zuidoost-Azië 2006–2007
- Fietsreis van Praag naar de Kaukasus 2010
- Fietsreis door Nieuw-Zeeland 2015–2016
- Over land naar het oosten 2018
- Fietsreis door Zuid-Marokko 2024
- Fietsreis door Senegambia 2025–2026
- Fietsreis door zuidelijk Afrika 2026
- Te voet door Bulgarije 2026
- Te voet door Turkije 2026
- Alle reizen op een rij ›
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen