Op de Musala, de hoogste top van de Balkan, staat een weerstation uit 1932. Tussen 1949 en 1962 heette de berg Stalinpiek. In Smoljan staat het beton uit de socialistische jaren nog in het centrum. En sinds 1 januari 2026 betaalt iedereen in de Lidl van Samokov met de euro. Tussen die beelden liggen tachtig jaar geschiedenis, met een breuk in 1989.
Oorlogen en een volksrepubliek
Na de onafhankelijkheid van 1908 verloor Bulgarije twee oorlogen kort na elkaar. In de Tweede Balkanoorlog van 1913 raakte het grondgebied kwijt aan zijn buren, en na de Eerste Wereldoorlog, waarin het aan Duitse zijde vocht, nam de Vrede van Neuilly in 1919 het land de Egeïsche kust en delen van Macedonië af.
In de Tweede Wereldoorlog koos Bulgarije opnieuw de Duitse kant. Op 1 maart 1941 sloot het zich aan bij het Driemogendhedenpact, en in april bezette het Grieks Thracië en Joegoslavisch Macedonië. Uit die gebieden werden in maart 1943 11.343 Joden gedeporteerd naar Treblinka, waar vrijwel allen werden vermoord. De 48.000 Joden in Bulgarije zelf werden niet gedeporteerd, nadat onder anderen vicevoorzitter van het parlement Dimitar Peshev protest had aangetekend. Yad Vashem erkende hem in 1973 als Rechtvaardige onder de Volkeren.
Op 9 september 1944, met het Rode Leger in het land, nam het door communisten geleide Vaderlands Front de macht over. Een referendum maakte in 1946 een einde aan de monarchie, en Bulgarije werd een volksrepubliek. Van 1954 tot 1989 stond Todor Zhivkov aan het hoofd van de partij. Landbouw en veeteelt werden gecollectiviseerd, en in de jaren tachtig voerde de partij een campagne om de Turkse minderheid Bulgaarse namen op te leggen. In de zomer van 1989 vertrokken meer dan driehonderdduizend Turken naar Turkije, wat beschreven staat in het artikel over de bevolking van Bulgarije.
Van 1989 naar Europa
Op 10 november 1989, een dag na de val van de Berlijnse Muur, werd Zhivkov door zijn eigen partij afgezet. In 1991 kreeg het land een nieuwe grondwet. De overgang naar een markteconomie verliep moeizaam, en in 1996 volgden hyperinflatie en een bankencrisis. Na een maand van protesten viel begin 1997 de socialistische regering. Daarna werd de lev vast gekoppeld aan de Duitse mark, en vanaf 1999 aan de euro, tegen een koers van 1,95583 lev per euro.
Die koers bleef 27 jaar staan. Bulgarije werd in 2004 lid van de NAVO en op 1 januari 2007 van de Europese Unie. In maart 2024 werd het Schengenland voor lucht- en zeegrenzen. Op 1 januari 2025 vielen ook de controles aan de landgrenzen met Roemenië en Griekenland weg. Op 1 januari 2026 verving de euro de lev, tegen dezelfde koers van 1,95583.
Acht verkiezingen in vijf jaar
Politiek is het land sinds 2021 onrustig. Tussen april 2021 en april 2026 waren er acht parlementsverkiezingen, meestal omdat er na de vorige geen regering te vormen was. In december 2025 trad de regering af na weken van demonstraties tegen de begroting voor 2026. President Rumen Radev, die aan zijn tweede termijn bezig was, legde in januari 2026 zijn ambt neer om met een eigen partij de verkiezingen in te gaan. Zijn coalitie Progressief Bulgarije won in april 2026 een absolute meerderheid, en Radev werd premier. Vicepresident Iliana Iotova volgde hem op als president.
In Samokov staan West-Europese supermarkten die tot laat open zijn, en over de bergwegen rijden nog Lada Niva’s en vierkante UAZ-busjes uit de Sovjettijd. De prijzen liggen nog altijd lager dan in welk ander EU-land ook.
In de Lidl van Samokov staan de prijzen sinds januari 2026 in euro.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Bulgarije: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Bulgarije: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Bulgarije
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- Beren, wolven en herdershonden in Bulgarije
- Bevolking van Bulgarije: Bulgaren, Turken, Pomaken, Roma en Karakachans
- Bevolkingskrimp in Bulgarije: lege dorpen en een land dat vergrijst
- De Bulgaarse keuken: mehana, tarator en de logica van de menukaart
- Het Eerste en Tweede Bulgaarse Rijk en het Cyrillisch schrift
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen