Het verlaten van de Poolse camping wordt ons belet door een hek dat ’s nachts op slot is gegaan. Verlaten betekent hier niet gratis: pas als we de beheerder hebben gevonden en met wat bankbiljetten tevreden hebben gesteld, gaat het hek open. Het is woensdag, de dag waarop in Nederland over de Europese grondwet wordt gestemd; wij hebben niemand gemachtigd, want de verhuizing was een te grote puinhoop. We rijden Litouwen in, het armste van de drie Baltische staten. Tot Kaunas is het landschap licht glooiend en vooral saai, met grauwe houten huizen zonder dakpannen en oude fabrieken. Voetgangers steken hier gewoon de snelweg over, bij twee verkeersborden waarvan we de betekenis nooit helemaal doorgronden. Ergens onderweg gaan we ongemerkt een tijdzone over en zijn we een uur kwijt.
De kruisberg
Weg van de snelweg wordt het interessanter. De houten huizen zijn in vrolijke kleuren geverfd, kippen scharrelen op straat en voor de deuren staan Lada’s geparkeerd. We pinnen in litas, ongeveer drie voor een euro. Bij Šiauliai stoppen we bij Kryžiu Kalnas, de kruisberg: tienduizenden kruizen in alle soorten en maten, nieuw, oud, gebroken, netjes geplaatst of zomaar neergekwakt, midden in de leegte. De meeste dragen het jaartal 2004. Er staan toeristenbussen, maar commercieel is het nog niet. In diezelfde leegte zoeken we een camping, maar het woord blijkt hier poilsiavietė, en zonder een potje pictionary maken we niet duidelijk dat we onze tent willen opzetten. Op de camping bij Tytuvenai vraagt de beheerder twintig euro, voor dit land veel; de volgende ochtend rijden we weg zonder te betalen.
Tienduizenden kruizen in alle soorten en maten, netjes geplaatst of zomaar neergekwakt, midden in de leegte.
De grens met Letland passeren we rond half een, zonder wachtenden voor ons. Martin bedenkt onderweg dat hij voor zijn afstuderen iets met stations gaat doen, dus stoppen we voortaan om perrons te fotograferen.
Riga
Uitgeslapen rijden we naar Riga, dat volgens onze berekening spotgoedkoop is. De Riga City Camping is een grasveld tussen de fabrieken, twintig minuten lopen van het centrum en volgestouwd met Nederlandse ANWB-caravans, die we negeren. Voor Rusland moet het wodkadrinken nog geoefend worden, dus beginnen we meteen met cocktails. De drank blijkt sterker dan de reiziger, en de volgende dag verkennen we de stad met een heipaal in het hoofd. Riga zit vol art-nouveaugevels en terrassen genoeg om het rustig aan te doen; zeven euro volstaat voor een hele dag eten en drinken. Een inwoner praat ons bij over zijn land en over het Nederlandse nee tegen de grondwet, dat hier voorpaginanieuws is geweest. Vanaf een terras zien we hoe een pasgetrouwd stel een slot aan de brugreling klikt, met hun namen en de trouwdatum erin gegraveerd, en de sleutel over de schouder het water in gooit. Zo komen we erachter welke datum het is, en dat we de trein in Moskou ruim gaan halen.