Davit Gareja, een grottenklooster op de grens

Voor de dagtocht naar Davit Gareja staan we om zes uur op. Het is ruim tweeënhalf uur rijden, eerst bijna helemaal terug naar Tbilisi; Nelly’s man brengt ons in zijn landrover, met het stuur rechts en de meters in mijlen, dus we denderen met zeventig mijl per uur door de dorpen. Langs de weg in het Alazani-dal worden uien, knoflook, tomaten en aubergines in emmers aangeboden, en richting Tbilisi is het meloenentijd: Lada’s, busjes en vrachtwagens zitten er vol mee.

Als we afslaan naar het zuiden, richting de grens met Azerbeidzjan, wordt het landschap abrupt een halfwoestijn. In de laatste bomen langs de weg leven duizenden felgekleurde Europese bijeneters, een waas van kleur die langs de auto schiet. Het enige plaatsje hier is Udabno, vergane Sovjet-glorie, waar de grijze betonblokken nu vooral hooi opslaan.

De kamers en kapellen zijn uitgehouwen in het zachte zandsteen, met zitplaatsen uit de rots gehakt en uitzicht over de kale vlakte van Azerbeidzjan.

Davit Gareja gaat terug tot de zesde eeuw, toen een monnik de bewoonde wereld verruilde voor een leven in deze halfwoestijn, in een grot onder een zandsteenklif waar het water zich in poeltjes verzamelde. In de eeuwen daarna groeide het uit tot het grootste kloostercomplex van de Kaukasus, met grotten verspreid over een straal van zo’n twintig kilometer. Vanaf het Lavra-klooster klimmen we in een lus omhoog naar de kam, langs oranje, rode en gele zandsteen die ons sterk aan de MacDonnell Ranges in Australië doet denken. Boven liggen de Udabno-grotten met fresco’s uit de tiende tot twaalfde eeuw, overschreven met Sovjet-graffiti uit de tijd dat dit een militair oefenterrein was. Aan de overzijde liggen tientallen in de rots uitgehakte kamers, deels ingestort, deels nog beschilderd. We zijn er als enigen en blijven het langst. Op de terugweg zet de gastheer de auto half op de drukke weg om fruit te kopen, en krijgt prompt een boete van honderdvijfentwintig lari, waar hij niets van begrijpt en alleen maar op de politie blijft foeteren.