De Vietnamese geschiedenis wordt in Vietnam zelf verteld als een reeks verdedigingsoorlogen tegen een grotere buurman. Dat beeld is versimpeld, maar het heeft een basis. Het Vietnamese volk ontstond in de delta van de Rode Rivier, stond ruim duizend jaar onder Chinees bestuur en wist zich daarna als een van de weinige volkeren aan de zuidgrens van China zelfstandig te houden. Tegelijk was Vietnam zelf een veroveraar: het grootste deel van het huidige grondgebied is in de loop van achthonderd jaar op andere volken ingenomen.
Bronzen trommels en de Chinese provincie
De oudste herkenbare cultuur in de delta is die van Dong Son, genoemd naar een vindplaats in Thanh Hoa. Tussen ongeveer 1000 voor Christus en het begin van onze jaartelling maakten de bewoners grote bronzen trommels, versierd met vogels, boten en mensen in verenkostuums. Ze zijn gevonden van Zuid-China tot Indonesië en zijn nu een nationaal symbool; het Nationaal Historisch Museum in Hanoi heeft er een hele zaal mee.
In 111 voor Christus lijfde de Chinese Han-dynastie het gebied in. Het noorden van het huidige Vietnam bleef daarna, met korte onderbrekingen, ruim duizend jaar een Chinese provincie. Uit die tijd stammen het schrift, het confucianistische bestuur, het boeddhisme en veel van de woordenschat. Opstanden waren er regelmatig. De bekendste is die van de zusters Trung in het jaar 40, die drie jaar standhield; vrijwel elke Vietnamese stad heeft een straat naar hen vernoemd. Pas in 938 versloeg Ngo Quyen een Chinese vloot op de rivier Bach Dang, bij het huidige Haiphong, door palen met ijzeren punten in de rivierbodem te slaan die bij vloed onder water verdwenen en waar de schepen bij eb op vastliepen.
De dynastieën van Thang Long
In 1010 verplaatste koning Ly Thai To de hoofdstad naar Thang Long, het huidige Hanoi. De Ly- en Tran-dynastieën die volgden, bouwden een staat naar Chinees model, met examens voor ambtenaren en in 1076 een eerste nationale academie naast de Tempel van de Literatuur. De Tran sloegen in de dertiende eeuw drie keer een Mongoolse invasie af, de laatste keer in 1288 opnieuw met palen in de Bach Dang. Van 1407 tot 1427 bezette de Chinese Ming-dynastie het land nog één keer; Le Loi verdreef ze en stichtte de Le-dynastie. Volgens de legende gaf hij daarna het zwaard dat hem de overwinning had gebracht terug aan een schildpad in het meer in het centrum van Hanoi, dat sindsdien Hoan Kiem heet, meer van het teruggegeven zwaard.
Naar het zuiden
Terwijl het noorden zich tegen China verdedigde, schoof de Vietnamese grens naar het zuiden. Die beweging heet in Vietnam Nam tien, de mars naar het zuiden. Langs de kust van het huidige Midden-Vietnam lag het koninkrijk Champa, een hindoeïstisch rijk van zeevaarders met bakstenen tempels, waarvan de ruïnes bij My Son, bij Hoi An, het bekendst zijn. In 1471 viel de hoofdstad Vijaya; de laatste resten van Champa verdwenen in de negentiende eeuw. Daarna volgde de Mekongdelta, die bij het Khmer-rijk hoorde. Vanaf de zeventiende eeuw vestigden Vietnamese boeren en Chinese vluchtelingen zich rond het Khmer-dorp Prey Nokor, het latere Saigon, en halverwege de achttiende eeuw was de hele delta in Vietnamese handen.
Het uitgestrekte land viel in de zeventiende en achttiende eeuw feitelijk in tweeën uiteen, met de familie Trinh in het noorden en de Nguyen in het zuiden, beide in naam onder de Le-keizer. Een boerenopstand vanuit het dorp Tay Son maakte daar na 1771 een eind aan. In 1802 verenigde Nguyen Anh het land en riep zich als keizer Gia Long uit in Hue. Twee jaar later kreeg het land de naam Viet Nam. Hue bleef de keizerlijke hoofdstad tot 1945, maar de Nguyen-keizers regeerden de laatste zestig jaar daarvan onder Franse controle.
Op het terrein van My Son staan tussen de bakstenen torens van Champa nog bomkraters uit de Amerikaanse oorlog, begroeid met gras, en bordjes die waarschuwen om op de paden te blijven.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Vietnam: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Vietnam: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Vietnam: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Vietnam
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- Bevolking en etniciteit in Vietnam: de Kinh in de delta’s, 53 volken in de bergen
- De Vietnamese keuken: pho, bun cha en vissaus van noord tot zuid
- Frans-Indochina: spoorlijnen, rubber en een nieuw alfabet
- Het landschap van Vietnam: twee delta’s, kalksteen en de Truong Son
- Religie en dagelijks leven in Vietnam: voorouders, pagodes en een kathedraal in de rijstvelden
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen