We houden er een uitermate rustig tempo op na. Het Engelse stel reed in anderhalve week van Exmouth naar Darwin; wij zijn elf dagen na Exmouth nog niet verder dan Newman. De Lonely Planet schrijft alleen over Exmouth, Karijini en Broome, dus daartussen kom je geen andere reizigers tegen. We hebben geen haast, en willen straks rustig richting Broome, langs de Kimberley, afzakken naar Alice Springs en weer omhoog naar Darwin, om vandaar naar Azië te vliegen. Onze plannen veranderen met de dag; dat we nu in Newman zijn, is alweer onze vierde routevariant sinds Exmouth.
Newman ontstond na de ertsvondst bij Mount Whaleback in 1957, aangelegd door BHP en later voor één dollar aan de overheid verkocht, al bezit BHP nog zestig procent van de woningen en sponsort het zowat alles, zoals de goed uitgeruste bibliotheek. Je werkt hier voor de mijn of voor de overheid; een andere keuze is er niet. Newman is het centrum van de Shire of East Pilbara, een van de grootste gemeenten ter wereld, groter dan heel Noorwegen, met zo’n twaalfduizend inwoners.
De mijn
Net als in Tom Price gaan we op tour, want anders kom je de mijn niet in. De Mount Whaleback-mijn is van BHP Billiton, het grootste mijnbedrijf ter wereld, half Australisch en half Zuid-Afrikaans, met activiteiten in twintig landen, een eigen spoornet, havenfaciliteiten in Port Hedland en eigen centrales. Japan en China zijn de grootste afnemers. We kijken in een gat van twee bij vijf kilometer, waar op verschillende niveaus tegelijk wordt gemijnd. Elke truck kost drieënhalf miljoen dollar; de banden zijn 3,6 meter in doorsnede, wegen vijf ton per stuk, kosten $50.000 en gaan negen tot twaalf maanden mee. Alles is hier groter en efficiënter dan in Tom Price.
We kijken in een gat van twee bij vijf kilometer; de banden van één truck wegen vijf ton per stuk.