Koreaans wordt door ongeveer 80 miljoen mensen gesproken, verdeeld over Zuid-Korea, Noord-Korea en een omvangrijke diaspora. Het is geen dialect van het Chinees en niet verwant aan het Japans, hoewel het van beide talen woorden en schrifttekens heeft geleend. Taalkundig staat het vrijwel op zichzelf.
Voor de reiziger is dat minder relevant dan het schrift, en daar zit meteen de goede verrassing: het Koreaanse alfabet is in een middag te leren.
Een alfabet dat is uitgevonden, niet gegroeid
Tot in de vijftiende eeuw werd het Koreaans geschreven met Chinese karakters. Dat betekende dat geletterdheid was voorbehouden aan de klasse die jarenlang duizenden tekens had kunnen instuderen. Koning Sejong liet daarom een eigen schrift ontwerpen, dat in 1443 gereedkwam en in 1446 werd afgekondigd onder de naam Hunminjeongeum, “de juiste klanken om het volk te onderwijzen”.
Hangul telt veertien medeklinkers en tien klinkers. De medeklinkertekens zijn gevormd naar de stand van tong, lippen en keel bij het uitspreken van de klank, wat het schrift een fonetische logica geeft die weinig andere alfabetten hebben. De letters worden niet achter elkaar geschreven maar per lettergreep gegroepeerd in vierkante blokjes, zodat een woord van drie lettergrepen uit drie blokken bestaat. Dat maakt geschreven Koreaans op het eerste gezicht op karakterschrift lijken, terwijl het dat niet is.
De confucianistische elite verzette zich aanvankelijk tegen het nieuwe schrift, juist omdat het toegankelijk was. Pas in de negentiende eeuw en vooral na de onafhankelijkheid werd Hangul de standaard. Zuid-Korea viert die uitvinding op 9 oktober als Hangul Day, een nationale feestdag waarop de parken langs de Han-rivier vollopen.
Wat je eraan hebt onderweg
Wie het alfabet kent, kan straatnaamborden, metrostations, buslijnen en menukaarten ontcijferen. Dat is geen taalvaardigheid: je begrijpt niet wat er staat, maar je kunt het uitspreken en vergelijken met wat je zoekt. Veel Koreaanse woorden op menukaarten en winkelgevels zijn bovendien leenwoorden uit het Engels, fonetisch overgeschreven. Wie keopi ontcijfert, heeft koffie gevonden.
De officiële transcriptie is sinds 2000 de Revised Romanization, die je op verkeersborden en stationsnaamborden terugziet. Oudere systemen leven door in eigennamen, wat verklaart waarom dezelfde familienaam als Lee, Yi of Rhee geschreven kan worden en waarom de spelling van plaatsnamen tussen kaart en bord kan verschillen.
De taalbarrière is echt
De aanname dat Engels in een hoogopgeleid land met een grote exportindustrie wel breed gesproken zal worden, klopt niet. Engels is een schoolvak waarin veel wordt geïnvesteerd, maar de gelegenheid om het te spreken is beperkt, en de bereidheid om het te proberen tegenover een buitenlander is dat ook. In de toeristische kernen van Seoul en bij de balies van de grote stations lukt het; op het platteland, in kleine restaurants en bij busstations meestal niet.
Vertaalapps met cameraherkenning ondervangen veel daarvan, en Koreanen zetten die zelf net zo makkelijk in. Een gesprek verloopt dan via twee telefoons die om beurten worden voorgehouden. Het werkt beter dan het klinkt.
Van gesproken Koreaans is één ding onmisbaar: annyeonghaseyo, de gewone begroeting. Op een wandelpad wordt hij tientallen keren per uur uitgewisseld, en niet terug groeten valt op.
Op de bergpaden groeten Koreanen elkaar en de enkele buitenlander met dezelfde vier lettergrepen, en na de derde beklimming zeg je ze terug zonder erover na te denken.
Plan je reis
- Overnachten in Zuid-Korea: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Zuid-Korea: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Zuid-Korea: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Foto’s uit Zuid-Korea
Meer foto’s uit Zuid-Korea ›
Verder in de reisgids Zuid-Korea
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.