Het klooster van Sümela en een kerk zonder priester

Om tien uur vertrekt de eerste bus naar Sümela, waar we voor vijf lira mee kunnen; andere bussen zijn minstens twee keer zo duur. Eerst rijden we kilometers langs afgravingen, cement- en asfaltfabrieken, druk, stoffig en stinkend, met grote stapels kolen. Daarna wordt de weg spectaculair: de bergen worden hoger, het water stroomt harder, en in Maçka draaien we de Altındere-vallei in, die zo smal wordt dat het meer een kloof is dan een vallei.

We schrikken van een zevental touringcars en talloze auto’s die de toch al smalle weg grotendeels blokkeren. Toergroepen en Turkse families domineren het beeld; toergroepen zijn de pest van het toerisme. Over smalle, gladde trappen lopen we naar de ingang, waar we acht lira per persoon afrekenen. Het klooster hangt op twaalfhonderd meter tegen de rotswand, grotendeels uit de dertiende en veertiende eeuw, en is wegens restauratie deels gesloten; het kleine toegankelijke deel moeten we delen met luidruchtige groepen. De fresco’s op muren en plafonds zijn mooi, maar het grootste deel is gevandaliseerd of gestolen, en zelfs nu krassen mensen nog in de afbeeldingen. Een streng islamitische vrouw staat onder de enorme christelijke symbolen.

Een plek als dit zou je in stilte moeten beleven, maar de toergroepen laten dat niet toe.

Terug in Trabzon praat ik urenlang met de drieëntwintigjarige vrijwilliger van de katholieke kerk, die buiten de zomer Civiele Techniek studeert. De kerk functioneert niet meer, vertelt hij: de priester werd een paar jaar geleden vermoord, de bisschop pas zes weken eerder. Christenen hebben in Turkije geen gemakkelijk leven, en het is wrang dat geloof hier tot zulk geweld leidt. Hij zou graag Frans leren of in Nederland studeren, maar krijgt geen visum; men stelt hem bij de aanvraag zelfs vreemde vragen over zijn seksuele geaardheid. Voor volgend jaar heeft hij Sint-Petersburg gepland, want voor Rusland hebben Turken geen visum nodig, en hij is benieuwd naar onze ervaringen. Ik leg uit dat Russen heel anders zijn dan Turken: geen spontane gastvrijheid, geen vreemde die je zomaar een kopje thee aanbiedt. Voor hem zal dat een schok zijn.

Deze verhalen schrijf ik zelf, onderweg, zonder advertenties en zonder sponsor. Vond je het de moeite waard? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.

Jeroen

via iDEAL, eenmalig