Langs de Bakun-dam naar Asap

De boot brengt ons stroomopwaarts tot de Bakun-dam, waar de rivier ophoudt. Voor de aanleg is enorm veel jungle gekapt, en ongeveer elfduizend mensen zijn gedwongen verplaatst naar de resettlement area Sungai Asap, waar wij ook heen gaan. Vanaf de aanlegplaats rijden we in een pick-up twee uur door bergachtig maar volledig verwoest gebied. De weg ligt er pas vijf jaar en is al kapotgereden door de zware trucks vol stammen die we passeren; hij is vooral aangelegd om verder weg gelegen bos te kunnen kaalkappen. Je wordt er treurig van. In Asap staan door de overheid gebouwde longhouses die de bewoners moeten huren, terwijl ze vroeger nooit huur betaalden en niet vrijwillig verhuisden.

De weg ligt er vijf jaar en is al kapot, want hij is niet voor de mensen aangelegd maar voor de trucks vol stammen.

Hoe een longhouse werkt

Het longhouse is nieuw, maar geheel van hout op het golfplaten dak na, en staat op palen zo’n vijf meter boven de grond. Het bestaat uit twee tegenover elkaar liggende rijen van elk ongeveer vijftig woningen, opgesplitst om het brandrisico te spreiden. In de kern is het een rij houten rijtjeswoningen op palen, waar elke bewoner zijn eigen afgeschermde ruimte heeft, bewoond door een uitgebreide familie: grootouders, ouders, broers, zussen, neven, nichten, ooms en tantes. Groeit de familie, dan wordt er aangebouwd. Het verschil met een Nederlandse rij huizen zit in de brede, gemeenschappelijke veranda, waarop wordt geleefd en gesocialiseerd. Wij krijgen het huis van de buren, slapen op de grond zonder matras, en zijn na een koude douche klaar voor de bruiloft.