Het Maleisië van vandaag is een betrekkelijk jong land, en de manier waarop het is ontstaan verklaart waarom Sarawak en Sabah nog altijd een aparte positie innemen. Het schiereiland werd eerder onafhankelijk dan de rest, en de samenvoeging tot één federatie ging gepaard met afspraken die tot vandaag doorwerken.
Merdeka en de federatie
Op 31 augustus 1957 werd de Federatie van Malaya onafhankelijk van Groot-Brittannië, onder de eerste premier Tunku Abdul Rahman. Dat betrof toen alleen het schiereiland. De roep Merdeka, vrijheid, uit dat jaar geldt nog altijd als het geboortemoment van de natie.
Zes jaar later, op 16 september 1963, ontstond het huidige Maleisië door Malaya samen te voegen met Sarawak, het toenmalige Noord-Borneo (nu Sabah) en Singapore. Singapore stapte in 1965 alweer uit de federatie en werd zelfstandig. Cruciaal voor Borneo is de Malaysia Agreement 1963, kortweg MA63: het verdrag waarmee Sarawak en Sabah toetraden, maar wel met een reeks eigen bevoegdheden. Daartoe behoren de eigen immigratiecontrole, ruimere godsdienstvrijheid en zeggenschap over grond, punten die Sarawak tot op de dag van vandaag als grondslag voor zijn autonomie aanhaalt.
De naweeën en het heden
De jonge federatie kreeg het meteen zwaar te verduren. Buurland Indonesië verzette zich met de gewapende Konfrontasi tegen de vorming van Maleisië, een conflict dat vooral op Borneo werd uitgevochten en tot 1966 duurde. Binnenlands leidden de spanningen tussen de bevolkingsgroepen in 1969 tot rellen, waarna de overheid met een uitgebreid voorkeursbeleid voor de bumiputra de economische positie van de Maleiers wilde versterken. Datzelfde beleid bepaalt nog altijd veel van de politieke verhoudingen.
Politiek werd het land decennialang door dezelfde coalitie bestuurd, tot bij de verkiezingen van 2018 voor het eerst een machtswisseling plaatsvond. Sinds 2022 is Anwar Ibrahim premier, aan het hoofd van een brede coalitie. Op de achtergrond speelt voortdurend de verhouding tussen de federale regering in Kuala Lumpur en de deelstaten op Borneo, waar Sarawak steeds nadrukkelijker de naleving van de afspraken uit 1963 opeist. Zo werkt de manier waarop het land in dat jaar is samengesteld, tot in de actuele politiek door.
De verjaardag van het land wordt twee keer gevierd: op 31 augustus voor de onafhankelijkheid van Malaya, en op 16 september voor de vorming van Maleisië, en op Borneo hecht men aan het tweede.
Plan je reis
- Overnachten in Maleisië: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Maleisië: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Maleisië: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Maleisië
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.