Oekraïne is met ruim 600.000 vierkante kilometer het grootste land dat volledig binnen Europa ligt, groter dan Frankrijk. Het strekt zich uit van de Karpaten in het westen tot de Donbas in het oosten, en van de bossen aan de Wit-Russische grens tot de kust van de Zwarte Zee. Voor de oorlog telde het ongeveer 41 miljoen inwoners. Door dat enorme oppervlak verandert het land onder de reiziger: wie vanuit het westen naar het zuiden trekt, gaat van beboste berghellingen via een glooiend boerenland van kleine akkers naar de open, vlakke steppe.
Een land van overgangen
De kern van Oekraïne is de zwarte aarde, de tsjornozem, een van de vruchtbaarste grondsoorten ter wereld. Die bodem maakte het land tot de graanschuur van eerst het tsarenrijk en later de Sovjet-Unie, en verklaart waarom de velden tot aan de horizon reiken. De grote rivier de Dnjepr deelt het land in tweeën en mondt uit in de Zwarte Zee. Steden als Kyiv, de hoofdstad aan de Dnjepr, en Lviv in het westen dragen elk de sporen van wie er heersten: Kievse Roes, Polen-Litouwen, Habsburg, het tsarenrijk, de Sovjet-Unie.
Die opeenvolging van machthebbers loopt als een breuklijn door het land. Het westen, lang onderdeel van Polen en Oostenrijk-Hongarije, is overwegend Grieks-katholiek en sterk op Midden-Europa gericht. Het oosten en zuiden, dichter bij Rusland en later zwaar geïndustrialiseerd onder de Sovjets, kennen meer Russisch sprekende inwoners en een orthodoxe traditie. Geen enkele scheidslijn is absoluut, maar de geschiedenis is overal aanwezig, in de kerken, de taal op straat en de naam van het station.
Het station heet hier zelden zoals het dorp eromheen lijkt te willen: de taal op het bord verraadt wie er ooit de dienst uitmaakte.
Taal, geloof en identiteit
De staatstaal is het Oekraïens, een Oost-Slavische taal die in het Cyrillisch wordt geschreven en voor wie geen Slavische taal kent een gesloten boek blijft. Russisch wordt door velen gesproken, vooral in het oosten en de grote steden, al is het gebruik ervan sinds de oorlog sterk teruggelopen. Het geloof is overwegend orthodox, met in het westen een grote Grieks-katholieke minderheid die de oosterse liturgie combineert met trouw aan de paus in Rome. In de Karpaten leven eigen volksculturen voort, zoals die van de Hoetsoelen, met hun houtsnijwerk, beschilderde paaseieren en kleurrijke houten huizen.
Waarom dit land de reiziger boeit
Oekraïne was nooit een land van highlights die je afvinkt. Het is een land van afstanden, van markten waar je met handen en voeten onderhandelt, van dorpen waar oude vrouwen met de zeis het gras maaien en een kruis slaan als je voorbijfietst. Het straatbeeld werd lang bepaald door de Lada en de gaten in het asfalt, en juist in die ongepolijstheid school het avontuur. Voor wie verder kijkt dan de cijfers, ligt er een land met een diepe geschiedenis en een sterk gevoel van eigenheid, dat sinds 1991 onafhankelijk is en sinds 2022 voor zijn voortbestaan vecht. Bezoeken kan voorlopig niet; begrijpen wel.
Het zijn niet de bezienswaardigheden die je bijblijven, maar de gaten in de weg, het Cyrillische bord en de handkus van een vrouw die je nooit eerder zag.
Plan je reis
- Overnachten in Oekraïne: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Oekraïne: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Zelf deze route gereden, of plannen in die richting? Ik lees en beantwoord alles.
Laat een reactie achter ›Mooi verhaal? ☕ Trakteer me op een koffie.