Chernivtsi ligt in het zuidwesten van Oekraïne, in de historische regio Boekovina, niet ver van de Roemeense grens. Met zo’n 260.000 inwoners is het de grootste stad van de streek. Het centrum verrast: brede, met bomen omzoomde boulevards, statige gevels en pleinen ademen de tijd dat de stad onder Oostenrijk-Hongarije bestuurd werd. Over de kasseien rijden nog altijd trolleybussen. De bijnaam “klein Wenen” verwijst naar die Habsburgse erfenis, die het stadsbeeld tot op de dag van vandaag bepaalt.
Hoofdstad van een kroonland
Boekovina werd in 1775 door Oostenrijk geannexeerd en groeide uit tot een afzonderlijk kroonland binnen de Habsburgse monarchie, met Chernivtsi (Duits: Czernowitz) als hoofdstad. De stad ontwikkelde zich tot een levendig, kosmopolitisch centrum waar Oekraïners, Roemenen, Duitstaligen, Polen en een grote Joodse gemeenschap naast elkaar leefden. Uit dat milieu kwamen schrijvers van formaat voort, onder wie de dichters Rose Ausländer en Paul Celan, beiden geboren in de stad. Na de Eerste Wereldoorlog kwam Boekovina bij Roemenië; in 1940 en opnieuw in 1944 werd het door de Sovjet-Unie ingelijfd, waarna het deel ging uitmaken van Oekraïne. De Joodse gemeenschap werd in de Tweede Wereldoorlog grotendeels uitgeroeid, maar de gelaagde geschiedenis is in de architectuur bewaard gebleven.
Het meest indrukwekkende bouwwerk is de voormalige residentie van de metropolieten van Boekovina en Dalmatië, tegenwoordig de hoofdvestiging van de universiteit. Het neobyzantijnse complex werd tussen 1864 en 1882 ontworpen door de Tsjechische architect Josef Hlávka en combineert baksteenpatronen, kleurrijke daken en binnenhoven tot een opvallend geheel. Sinds 2011 staat het op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.
Wie door het oude centrum loopt, ziet hoe vier of vijf bestuursperiodes hun sporen lieten in één enkele straat.
Een studentenstad
Chernivtsi is bovenal een levendige studentenstad. In het grote stadspark komen jong en oud samen, op terrassen wordt sjasliek (geroosterde vleesspiesen) gegeten en hoor je naast Oekraïens en Roemeens ook Engels. De universiteit, de cafés en de drukke boulevards geven de stad een open, ontspannen sfeer die afwijkt van het beeld dat veel buitenstaanders van Oost-Oekraïne hebben.
Sinds de Russische invasie van februari 2022 is Oekraïne als reisbestemming gesloten. Chernivtsi ligt ver van het front, in het relatief veilige westen, en ving net als andere steden in de regio veel ontheemden uit andere delen van het land op. De Habsburgse boulevards en de universiteit van Hlávka blijven het gezicht van een stad die haar veelkleurige verleden zichtbaar met zich meedraagt.
Aan de met bomen omzoomde boulevards staan de okergele en lichtroze gevels uit de keizertijd, rijden de trolleybussen over de kasseien, en zit het park ’s avonds vol studenten.