Weinig landen dragen hun etnische samenstelling zo zichtbaar als Maleisië, en nergens loopt de scheidslijn zo duidelijk als tussen het schiereiland en Sarawak. Op het vasteland gaat het gesprek over drie grote groepen; op Borneo klopt dat beeld niet meer, en neemt een geheel andere bevolking het over.
Het schiereiland: een drietal in balans
Op het schiereiland vormen de Maleiers de grootste groep, gevolgd door de Chinezen en de Indiërs. De verhouding is geen toeval maar een erfenis van het Britse bestuur, dat Chinezen naar de tinmijnen haalde, Indiërs naar de rubberplantages en de spoorwegen, en de Maleiers grotendeels op het land liet. Die arbeidsdeling is verdwenen, maar de gemeenschappen bestaan nog altijd naast elkaar, elk met een eigen taal, religie en wijk in de stad.
Een aparte plaats nemen de Peranakan of Baba-Nyonya in, afstammelingen van vroege Chinese handelaren die met Maleise vrouwen trouwden en een eigen mengcultuur ontwikkelden, het duidelijkst zichtbaar in Melaka en Penang. De Maleiers gelden samen met de kleinere inheemse groepen als bumiputra, met de bijbehorende voorkeurspositie in onderwijs en overheid, een gevoelig onderwerp dat de politiek van het land tot vandaag kleurt.
Sarawak: Dayak, Orang Ulu en de rivieren
In Sarawak verschuift het hele beeld. Hier is geen enkele groep in de meerderheid, en de grootste bevolking bestaat niet uit Maleiers maar uit de Iban, van oudsher de “Zee-Dayak”, gevolgd door de Bidayuh of “Land-Dayak”. Samen met de Maleiers, de Melanau langs de kust en een grote Chinese gemeenschap in en rond Kuching vormen zij de bevolking van de deelstaat.
Dieper het binnenland in wonen de Orang Ulu, de “mensen van de bovenloop”: Kayan, Kenyah, Kelabit en de van oorsprong rondtrekkende Penan. Veel van deze groepen leven of leefden in langhuizen langs de rivieren, een gemeenschapsvorm waarin tientallen families onder één lang dak wonen. Waar het schiereiland zich langs drie herkenbare lijnen laat lezen, is de etnische kaart van Sarawak veel fijner vertakt, met tientallen talen op een betrekkelijk kleine bevolking. Het is een van de scherpste verschillen tussen de twee helften van het land.
In Kuching staat op één marktplein een Iban-vrouw naast een Chinese groentehandelaar en een Maleise theeschenker, en spreekt ieder van hen een taal die de ander niet als moedertaal heeft.
Plan je reis
- Overnachten in Maleisië: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Maleisië: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Maleisië: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Verder in de reisgids Maleisië
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.