Nieuw-Zeeland heeft lang geen eigen keuken gehad, in de zin dat wat er op tafel kwam vooral Brits was: geroosterd lamsvlees, fish and chips, en vlees in deeg. Dat is in een paar decennia veranderd, deels doordat de Maori-keuken zichtbaarder werd en deels door migratie uit Azië en de Pacific. Wat er nu overblijft is een keuken die vooral om grondstoffen draait, en die grondstoffen zijn uitzonderlijk goed.
Wat uit de grond en de zee komt
Het land is één groot landbouwbedrijf, en dat is in de supermarkt te zien. Zuivel is de grootste exportsector van het land, lamsvlees het bekendste product, en hertenvlees wordt hier op grote schaal gehouden in plaats van bejaagd. Rond Motueka en in Hawke’s Bay staan de appels en de kiwi’s, de vrucht die tot 1959 Chinese gooseberry heette en die door een exporteur werd omgedoopt naar de nationale vogel. De feijoa, in Nederland vrijwel onbekend, ligt hier in het najaar bij elke supermarkt.
Uit de zee komt het bijzonderste. Groenlipmosselen zijn er in overvloed en goedkoop, kreeft is er duur, en whitebait, de minuscule jonge visjes die in de riviermondingen worden geschept en als koek worden gebakken, is een seizoensdelicatesse met een prijs die daarbij hoort. De oesters van Bluff, helemaal in het zuiden, hebben een eigen seizoen dat van maart tot augustus loopt en waar de kranten jaarlijks over berichten.
De Maori-keuken draait om andere technieken. De hangi is een aardoven: een kuil met verhitte stenen waarin vlees, kumara en andere knollen uren gaar stomen onder een laag doeken en aarde. Kumara, de zoete aardappel, kwam mee met de Polynesische kolonisten en is nog altijd een basisproduct. Kai moana is de verzamelnaam voor alles wat uit zee komt, en rewena-brood is een zuurdeeg dat op aardappel wordt gezet.
De dagelijkse praktijk
Voor wie onderweg is, is de alledaagse keuken belangrijker dan de delicatesse. De pie, een handzame pastei met vulling van vlees, kaas of groente, is het nationale tussendoortje en bij elk tankstation te krijgen. Fish and chips zijn er overal, en in de kustplaatsen vaak uitstekend: blue cod in het zuiden, snapper in het noorden. Hokey pokey, vanille-ijs met klontjes honingkaramel, is een eigen vinding en staat in elke supermarkt. En L&P, een citroenlimonade uit Paeroa, wordt met opzichtige ironie aangeprezen als “world famous in New Zealand”.
Het best bewaarde geheim is de koffie. Nieuw-Zeeland heeft een espressocultuur die het niveau van veel Europese landen overtreft, met de flat white als eigen uitvinding, waarvan het vaderschap met Australië wordt betwist. Zelfs in dorpen van een paar honderd inwoners staat een machine die serieus wordt bediend. Hetzelfde geldt voor wijn: Marlborough leverde in de jaren tachtig een sauvignon blanc die de internationale markt veranderde, en Central Otago maakt pinot noir op hoogte in een van de zuidelijkste wijnstreken ter wereld. Daarnaast is er een stevige craft-beercultuur, met brouwerijen in vrijwel elke provinciestad.
Over de pavlova wordt ten slotte een vriendschappelijke oorlog met Australië gevoerd. Beide landen claimen de schuimtaart met slagroom en fruit, vernoemd naar de Russische ballerina die in de jaren twintig door de regio toerde. Het oudst gevonden recept lijkt Nieuw-Zeelands, en daarmee is de kwestie hier afgedaan.
Buitenshuis en zelf koken
In de steden is het aanbod in een generatie onherkenbaar veranderd. Auckland en Wellington hebben een complete Aziatische keuken, van Kantonees tot Maleisisch en Koreaans, en de foodcourts waar die keukens naast elkaar staan zijn de enige plek in het land waar je voor weinig goed en gevarieerd eet. Daarbuiten is uit eten gaan duur, en loopt een avondje met drankjes er hard uit de hand.
Juist daarom is zelf koken hier geen armoedige keuze maar de normale. De ingrediënten zijn uitstekend, elke camping heeft een uitgeruste keuken, en langs de weg staan honesty boxes met appels, avocado’s, courgettes of eieren tegen een vaste prijs in een busje. In de grotere plaatsen is de wekelijkse boerenmarkt een instituut. Wat opvalt aan de prijsverhouding is wel dat verse groente, fruit en zuivel relatief duur zijn, terwijl bewerkt voedsel en fastfood goedkoop zijn.
Langs de weg staat een krat appels met een busje ernaast, en de prijs staat op een kartonnetje.
Deze gids houd ik zelf bij, zonder advertenties en zonder sponsor. Heeft hij je geholpen? Dan mag je me trakteren op een koffie of een biertje.
Jeroen
Plan je reis
- Overnachten in Nieuw-Zeeland: vergelijk accommodaties ›
- Activiteiten en excursies in Nieuw-Zeeland: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Foto’s uit Nieuw-Zeeland
Meer foto’s uit Nieuw-Zeeland ›
Verder in de reisgids Nieuw-Zeeland
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- De landschappen van Nieuw-Zeeland: Alpen, fjorden, vlaktes en vulkanen
- Een vogelland zonder zoogdieren: pests, vallen en Predator Free 2050
- Gletsjers, breuklijn en aardbevingen: een land dat nog in beweging is
- Goudkoorts, houtkap en schapen: hoe het landschap werd omgevormd
- Kiwicultuur: vakantie, camper en de bach
Eens per maand in je inbox
Waar ik onderweg was, wat er nieuw is op de site en één verhaal uit het archief. Geen reclame, afmelden kan altijd.
Zonder advertenties
Deze website draait zonder advertenties en zonder sponsor. Vind je de verhalen en gidsen de moeite waard, trakteer me dan op een koffie of een biertje.
Jeroen