In de afgelegen bergstreken van Georgië staat een bouwvorm die elders in Europa niet voorkomt: de stenen woontoren. Vierkant, soms meer dan twintig meter hoog en met muren die naar boven toe iets versmallen, bepalen deze torens het silhouet van dorpen in Svaneti en Tusheti. Ze zijn geen decoratie of kerkelijk gebouw, maar het product van eeuwen leven in een landschap waar bescherming belangrijker was dan comfort.
Bouwen om te overleven
De torens werden gebouwd van de grijze steen van de omringende bergen, zonder veel mortel, met de begane grond voor het vee en de bovenverdiepingen voor mensen en voorraad. In Svaneti, waar ze in het Svan koshki heten, stond bij vrijwel elk huis zo’n toren. Ze dienden als verdediging tegen invallers van buiten, maar minstens zozeer tegen de eigen buren, want de Svan-samenleving kende een traditie van bloedwraak waarbij families zich in hun torens konden terugtrekken. Daarnaast boden ze beschutting tegen lawines en een droge opslag boven de sneeuw.
In Tusheti hebben de torens een iets ander karakter en staan ze vaak als losse verdedigingswerken bij de dorpen, zoals de vesting Keselo boven Omalo. Ook hier gaat het om bescherming in een grensstreek die eeuwenlang aan invallen vanuit het noorden blootstond.
Erfenis en verval
Veel van de torens dateren uit de middeleeuwen en staan er, ondanks aardbevingen en verwaarlozing, nog altijd. Boven-Svaneti met zijn torendorpen staat op de Unesco-werelderfgoedlijst, wat heeft geleid tot restauratie maar ook tot de vraag hoe je een levend dorp bewaart zonder het in een openluchtmuseum te veranderen. Sommige torens zijn opgeknapt tot pension of museum, andere staan half ingestort in de wei. Ze blijven het meest herkenbare beeld van de Georgische bergstreken, en vertellen zonder woorden hoe onveilig het leven hier lang is geweest.
Aan de rand van Ushguli leunt een toren scheef tegen de tijd in, met een boom die uit een venster op de bovenste verdieping is gaan groeien.
Plan je reis
- Overnachten in Georgië: vergelijk accommodaties ›
- Trein-, bus- en vliegtickets in Europa: vergelijk op Omio ›
- Activiteiten en excursies in Georgië: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Meer uit Georgië
Zelf deze route gereden, of plannen in die richting? Ik lees en beantwoord alles.
Laat een reactie achter ›Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.