Introductie Georgië

Georgië ligt op de waterscheiding tussen Europa en Azië, geklemd tussen de Zwarte Zee in het westen en de hoge kam van de Grote Kaukasus in het noorden. Het land grenst aan Rusland, Turkije, Armenië en Azerbeidzjan en is met ongeveer 69.700 vierkante kilometer iets groter dan Nederland en België samen. Van dat oppervlak staat bijna een vijfde buiten het gezag van Tbilisi: de regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië zijn sinds de oorlog met Rusland in 2008 door Russische troepen bezet en voor reizigers vanaf Georgische zijde niet toegankelijk.

De Georgiërs noemen hun land zelf niet Georgië maar Sakartvelo, het land van de Kartveliërs. Die naam wijst op de kern van de nationale identiteit: een eigen taal die met geen enkele buurtaal verwant is, en een eigen schrift. Het Georgisch behoort tot de kleine Kartvelische taalfamilie en wordt geschreven in het ronde Mkhedruli-alfabet, dat op straatnaamborden en winkelpuien meteen opvalt omdat het op niets in de omgeving lijkt.

Land van bergen en wijn

Geografisch valt Georgië uiteen in scherp verschillende zones. In het noorden rijst de Grote Kaukasus op tot boven de vijfduizend meter, met gletsjers, afgelegen bergdalen en dorpen als Mestia en Omalo die tot diep in de zomer moeilijk bereikbaar blijven. Het westen, richting de Zwarte Zee, is vochtig en subtropisch, met theeplantages en citrus rond Batumi. Het oosten, de wijnstreek Kachetië, is droger en vlakker en loopt bij Davit Gareja uit in een halfwoestijn tegen de grens met Azerbeidzjan. Die verscheidenheid over korte afstand verklaart waarom een reis door Georgië zelden lang hetzelfde landschap laat zien.

Wijn is er geen bijzaak. Georgië geldt als een van de oudste wijnbouwgebieden ter wereld, met een traditie van gisting in ingegraven kleivaten, de qvevri, die op de Unesco-lijst staat. Wie in Kachetië bij mensen thuis eet, komt vroeg of laat aan een supra terecht: een lange maaltijd met veel gangen en talrijke heildronken, geleid door een tafelvoorzitter. De gastvrijheid is geen cliché maar een sociale code, en een reiziger merkt er in de praktijk vaak meer van dan hem lief is.

Een orthodox land met een onrustige politiek

Ruim tachtig procent van de bevolking hoort bij de Georgisch-orthodoxe kerk, een van de oudste christelijke kerken ter wereld; het land nam het christendom al in de vierde eeuw aan. De kerk is zichtbaar aanwezig, van middeleeuwse kloosters op moeilijk bereikbare bergtoppen tot nieuwe kathedralen in de steden. Daarnaast zijn er islamitische minderheden, vooral onder de Azerbeidzjaanse bevolking in het oosten en in de zuidwestelijke regio Adjara, en een Armeens-apostolische minderheid.

Van de bijna vier miljoen inwoners is ruim 86 procent etnisch Georgisch. De grootste minderheden zijn Azerbeidzjanen en Armeniërs, die vooral in eigen regio’s wonen; daarnaast leven er kleinere groepen Russen, Osseten, Jezidi’s en Grieken. De hoofdstad Tbilisi telt rond de 1,2 miljoen inwoners en is met afstand de grootste stad.

Politiek is Georgië sinds eind 2024 in beweging. Het land kreeg in december 2023 de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie, maar de regerende partij Georgische Droom kondigde een jaar later aan het toetredingsproces tot eind 2028 op te schorten. Dat besluit, in combinatie met een omstreden wet op buitenlandse financiering en betwiste verkiezingsuitslagen, leidde tot maandenlange protesten in Tbilisi die tot in 2026 doorlopen. Voor de reiziger blijft het land goed te bezoeken, maar wie de actualiteit volgt, ziet dat de koers tussen Rusland en het Westen nog allesbehalve beslist is.

Op de bergkam boven Mestia staan de Svaanse woontorens er nog altijd, vierkant en grijs, gebouwd om vijanden buiten te houden in een land dat zelden lang met rust is gelaten.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

Mooi verhaal? ☕ Trakteer me op een koffie.