Dieren die de droogte hebben geleerd: wild in een waterloos land

Namibië is grotendeels woestijn en halfwoestijn, en toch leeft er groot wild, ook ver buiten de beschermde parken. Dat is uitzonderlijk. Op de meeste plekken in Afrika trekken de grote dieren zich terug op de plekken met water en gras, maar in de droge westelijke helft van Namibië hebben olifanten, neushoorns en antilopen geleerd om met minder rond te komen en grotere afstanden af te leggen. Het maakt het Namibische wild tot een verhaal van aanpassing, niet van overvloed.

De olifant en de neushoorn van de woestijn

Het bekendste voorbeeld zijn de woestijnolifanten van het noordwesten. Het zijn gewone Afrikaanse olifanten, maar ze gedragen zich anders: ze leven in kleinere groepen, lopen tientallen kilometers tussen waterplekken door en kennen de droge rivierbeddingen waar onder het zand nog vocht zit. In dezelfde streek, rond Palmwag, leeft een van de grootste vrij rondtrekkende populaties zwarte neushoorns ter wereld, dieren die nergens achter een hek staan maar door lokale gemeenschappen worden bewaakt tegen stroperij.

Die bewaking gebeurt via conservancies, een Namibisch systeem waarbij gemeenschappen het beheer en de opbrengsten van het wild op hun eigen grond in handen krijgen. Het idee erachter is simpel: een dier dat geld oplevert via toerisme of vergunningen, is voor de bewoners meer waard levend dan dood. Sinds de invoering ervan zijn sommige wildpopulaties buiten de parken hersteld, wat Namibië internationaal als voorbeeld geldt.

Een neushoorn overleeft hier niet ondanks de mensen maar dankzij hen, omdat ze hebben besloten dat hij levend meer waard is.

Overleven op de vlakte

Ook de kleinere dieren dragen de droogte in hun gedrag. De oryx, de gemsbok met zijn rechte hoorns die het nationale symbool op het wapen van Namibië siert, kan dagenlang zonder drinken en haalt vocht uit de planten die hij eet. Springbokken trekken in losse kuddes over de vlakten op zoek naar de plek waar net regen is gevallen. En aan de kust leven dieren van een heel andere waterbron: de mist die de koude Benguela-stroom ’s ochtends het land in stuurt, en waarvan kevers, hagedissen en planten in de duinen het vocht oogsten.

Wie in Namibië wild zoekt, doet er goed aan niet naar aantallen te kijken maar naar gedrag. Het bijzondere is niet hoeveel dieren er zijn, maar dat ze er überhaupt zijn, op een plek waar water het schaarste goed van allemaal is.

Het wonder van het Namibische wild is niet de kudde bij de poel, maar het enkele dier dat staat waar geen water hoort te zijn.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.