De bevolkingsgroepen van Namibië

Namibië telt iets meer dan drie miljoen inwoners, verdeeld over een tiental groepen met eigen talen en geschiedenissen. Wie van zuid naar noord reist, merkt die verdeling vanzelf: het lege, droge zuiden is vooral het gebied van de Nama en de Damara, het centrale plateau is gemengd, en in het dichtbevolkte noorden wonen de Ovambo, veruit de grootste groep. De volkstelling van 2023 splitst die Ovambo op in dialectgroepen als de Aakwanyama en Aandonga, maar samen vormen zij bijna de helft van de bevolking. Hun gebied, de noordelijke grensstreek met Angola, is dan ook het enige deel van Namibië dat dichtbevolkt aanvoelt.

Boeren, herders en jagers

De meeste groepen zijn van oorsprong te herkennen aan hoe ze met het land omgaan. De Ovambo leven in het noorden van akkerbouw en veeteelt, in dorpen rond een centraal erf. Langs de Okavango-rivier in het noordoosten wonen de Kavango, die het boeren combineren met visserij; hun nederzettingen liggen vrijwel altijd binnen loopafstand van het water, want buiten de rivieren valt er weinig te halen.

De Herero zijn van oudsher veehouders, en dat zie je terug in hun status: rijkdom wordt in runderen gemeten. De vrouwen dragen bij feestelijke gelegenheden nog de lange victoriaanse jurken en de horizontale hoofdtooi die teruggaan op de negentiende-eeuwse missionarissen, een kledingstijl die ze van de kolonisator overnamen en tot eigen merkteken maakten. Een afgesplitste groep, de Himba in het noordwestelijke Kunene, leeft nog grotendeels als seminomadische veehouders en wordt herkenbaar door de rode oker waarmee de vrouwen huid en haar insmeren.

Bij de Herero is een man niet rijk omdat hij geld heeft, maar omdat hij koeien heeft, en het liefst meer dan zijn buurman.

De oudste en de kleinste groepen

De Damara en de Nama spreken beide Khoekhoegowab, een taal met de klikklanken die kenmerkend zijn voor de oorspronkelijke bewoners van de regio. De San, vaak de eerste inwoners van zuidelijk Afrika genoemd, vormen nu een kleine en gemarginaliseerde minderheid; hun jacht-en-verzameleconomie is vrijwel verdwenen en velen werken op boerderijen of leven van overheidssteun. Daarnaast wonen er nakomelingen van de koloniale tijd: de Rehoboth Basters, een Afrikaans sprekende groep van gemengde afkomst rond de stad Rehoboth, en de witte Namibiërs van Duitse en Afrikaner herkomst. Die laatste groep is met 1,8 procent klein, maar bezit een onevenredig deel van de commerciële landbouwgrond, een erfenis die de verhoudingen in het land tot vandaag bepaalt.

De talen verraden de geschiedenis: een klik in het zuiden, Oshiwambo in het noorden, Afrikaans op de markt en Duits op de gevels van Swakopmund.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.