Home AziëMaleisiëMelaka: vier koloniale machten in één stad

Melaka: vier koloniale machten in één stad

by Jeroen Kleiberg
Published: Updated:
Zalmrood Nederlands bestuursgebouw en rode kerk met witte klokkentoren aan het koloniale plein in Melaka, met versierde fietsriksjas
Zalmrood Nederlands bestuursgebouw en rode kerk met witte klokkentoren aan het koloniale plein in Melaka, met versierde fietsriksjasAlle foto’s uit Maleisië ›

Melaka is de rijkst bedeelde stad in Maleisië als het gaat om koloniale geschiedenis. Niet omdat het veel heeft meegemaakt, maar omdat het alles heeft bewaard: de Portugese ruïnes, de Nederlandse gebouwen, de Britse binnenstad en de Chinese shophouses van drie eeuwen migranten. Ze liggen op loopafstand van elkaar.

Wat er is gebeurd

De Portugezen namen Melaka in 1511 in. Ze bleven tot 1641, toen de VOC de stad veroverde na een belegering van vijf maanden. De Nederlanders beheersten de stad tot 1824, waarna ze haar ruilde met de Britten voor Bengkulu op Sumatra. De Britten voegden Melaka in 1826 samen met Penang en Singapore tot de Straits Settlements, het bestuurlijke geheel dat de Britse handelsroutes in de regio controleerde.

De Chinezen kwamen niet als kolonisatoren maar als handelaren en arbeiders. Ze bleven en bouwden de wijk die nu als het meest authentieke Chinatown van Maleisië geldt.

Dit alles op een plek die je in een middag te voet kunt doorkruisen.

De Nederlandse Wijk

Het Dutch Square in het centrum van Melaka is een plein omringd door bakstenen gebouwen in een kleur die ergens tussen terra cotta en roestoranje zit. Het prominentste gebouw is het Stadthuys, het voormalige stadhuis van de Nederlandse gouverneur, gebouwd in 1650. Het is een van de oudste nog bestaande Nederlandse gebouwen in Azië.

Op het plein staat ook de Christuskerk, in 1753 ingewijd door de Nederlanders en nog altijd in gebruik. De kerk heeft plafondbalken van één stuk hout, ter plaatse gekapt en vervoerd. De Nederlanders werkten grondig.

Op het naastgelegen kerkhof liggen 17e-eeuwse graven met inscripties in Oudnederlands. Ze zijn leesbaar. Het is een merkwaardige gewaarwording om een grafsteen uit 1680 te lezen in een taal die je gewoon begrijpt, op een plek die drie zeeën verwijderd ligt van waar de overledene vandaan kwam.

Een grafsteen uit 1672: “Hier leyt begraven Hendrick van der Berg, out 34 jaer.” Geen verdere bijzonderheden. Melaka was geen zachte bestemming.

Chinatown en Jonker Walk

De Chinese wijk van Melaka ligt direct naast de Nederlandse wijk. De Jonker Walk is de hoofdstraat, gevuld met antiekwinkels, textielzaken en eetgelegenheden in gerenoveerde shophouses. In het weekend is er een nachtmarkt.

De Baba-Nyonya cultuur is hier zichtbaar: de nakomelingen van vroege Chinese migranten die trouwden met lokale Maleisiërs en een eigen fusiecultuur ontwikkelden, met Chinese gebruiken vermengd met Maleise en Portugese invloeden. De architectuur van de grote Baba-Nyonya huizen heeft Chinese voorportalen, Europese tegelvloeren en Brits koloniaal meubilair.

Het Cheng Hoon Teng-tempelcomplex is de oudste Chinese tempel van Maleisië, opgericht in 1646. De tempel is actief in gebruik en ruikt naar wierook en oranjeblossem.

Het Portugese Kwartier

Het Portugese Kwartier aan de rand van de stad is een aparte gemeenschap: de afstammelingen van de Portugese kolonisten van de 16e eeuw wonen hier nog steeds, bewaren de Kristang-taal (een mengsel van Portugees, Maleis en Chinees) en houden de Portugese tradities in stand.

In december is het kwartier verlicht met kerstversiering die de rest van de stad overtreft. Dit is niet ironisch bedoeld: het is de enige plek in een islamitisch meerderheidsland waar kerstverlichting een culturele traditie is en geen decoratie.

Advertentie

Wat je moet weten

Hoe er komen: Melaka is bereikbaar per bus vanuit Kuala Lumpur (circa 2 uur) en Singapore (circa 4 uur). Er is geen directe trein.

Bezoek Dutch Square: Het plein en de omliggende gebouwen zijn gratis te bezoeken. Het Stadthuys herbergt een historisch museum met een bescheiden entreeprijs.

Jonker Walk: Op vrijdag- en zaterdagavond is er een nachtmarkt met kraampjes, eten en antiek. Overdag zijn de antiekwinkels open.

Baba-Nyonya Heritage Museum: Een gerestaureerd herenhuis met originele inrichting. De rondleidingen worden gegeven door familieleden. De hoeveelheid Victoriaans meubilair in een Chinees herenhuis in Maleisië vraagt enige cognitieve flexibiliteit.

Eten: Nyonya-keuken in Melaka is de lokale specialiteit: een fusie van Chinese en Maleise kooktechnieken. Laksa Nyonya (noedelsoep met kokosmelk), chicken kapitan (droge kerrie) en pineapple tarts zijn de meest bekende gerechten.

UNESCO-status: Melaka is in 2008 als UNESCO-werelderfgoed ingeschreven, samen met Georgetown. De historische binnenstad is beschermd.

Let op: alle informatie is van 2005. Melaka is sindsdien populairder geworden als dagtoerist-bestemming vanuit Kuala Lumpur en Singapore. De weekenden zijn druk.

De vrouw in het Baba-Nyonya museum legt uit hoe de trouwceremonie vroeger verliep, drie weken lang, met elke dag een ander ritueel. Ze doet dit terwijl ze haar telefoon checkt. De traditie is bewaard; de tijden zijn veranderd.

Heeft deze gids je geholpen? Een kleine bijdrage houdt hem actueel.





Plan je reis

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.

DelenWhatsAppE-mailFacebook
Advertentie
Jeroen Kleiberg

Jeroen Kleiberg

I like to explore some more

Nieuwe verhalen in je mail

Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.

Waardeer je dit blog?

Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.





Laat een bericht achter


Meer inspiratie