Thailand telt ongeveer 66 miljoen geregistreerde inwoners, met schattingen tot ongeveer 72 miljoen afhankelijk van de bron. De volkstelling van 2010 noemde 95,9 procent “Thaise etniciteit”, maar dat cijfer maskeert forse regionale verschillen. Er bestaat geen etnische census, dus alle onderverdelingen zijn schattingen. De overheid erkent daarnaast 62 etnische gemeenschappen. Wie het land doorkruist, merkt vooral dat “Thai” een bestuurlijke noemer is boven een reeks regionale groepen met eigen taal, keuken en geschiedenis.
Vier regionale groepen en de rol van de Chinees-Thai
De grootste blokken vallen samen met de vier hoofdregio’s. De Centraal-Thai, ongeveer 34 procent, wonen in Bangkok en de Chao Phraya-delta en spreken de taal die op school en in de media de standaard is. De Isaan of Lao-Thai vormen met ongeveer 25 procent de grootste regionale groep, geconcentreerd op het droge Khorat-plateau in het noordoosten; hun taal ligt dicht bij het Lao van buurland Laos. Omdat het plateau arm en landbouwafhankelijk is, trekken velen tijdelijk naar Bangkok voor werk, wat de hoofdstad een sterke Isaan-aanwezigheid geeft in bouw, taxivervoer en garkeukens. De Noord-Thai of Khon Muang, ongeveer 10 procent, dragen de oude Lanna-cultuur rond Chiang Mai, met een eigen dialect dat Kham Mueang heet. De Zuid-Thai of Pak Tai, ongeveer 7,5 procent, bewonen het schiereiland.
Dwars door die regionale indeling loopt de Chinees-Thaise gemeenschap, geschat op 10 tot 14 procent. Zij zijn sterk geassimileerd, spreken doorgaans Thai en zijn oververtegenwoordigd in handel en stedelijke economie. Wijken als Yaowarat in Bangkok laten die aanwezigheid het duidelijkst zien. In het noorden wonen bovendien ongeveer een miljoen mensen die tot de bergvolken worden gerekend, met de Karen als grootste groep, gevolgd door onder meer Hmong, Akha, Lahu, Lisu en Mien. Zij leven vooral in de hoger gelegen grensgebieden en kampten historisch met staatloosheid, doordat registratie en burgerschap moeizaam verliepen. Zonder papieren bleven onderwijs, eigendom en vrij reizen voor velen jarenlang lastig, een probleem dat pas geleidelijk wordt weggewerkt.
Taal en het diepe zuiden
Centraal-Thai is de nationale standaard en de taal van het onderwijs, maar in het dagelijks leven domineren regionale varianten. In Isaan spreekt men een vorm die vrijwel samenvalt met het Lao, in het noorden het Noord-Thai en op het schiereiland het Zuid-Thai. Deze varianten zijn geen accenten maar volwaardige regionale talen, onderling niet altijd goed verstaanbaar, al fungeert het standaard-Thai overal als brugtaal.
De scherpste breuk ligt in het diepe zuiden: de provincies Pattani, Yala en Narathiwat, plus delen van Songkhla. Daar vormt een Maleis-moslimbevolking de meerderheid, met een eigen taal, het Yawi, en een eigen identiteit. Het gebied was het historische sultanaat Patani en werd pas begin twintigste eeuw definitief bij Siam ingelijfd. Sinds 2004 speelt er een sluimerende opstand, met de aanslagen bij Krue Se en Tak Bai in dat jaar als kantelpunten; de belangrijkste gewapende groep is de BRN. Het dodental sinds 2004 wordt geschat op 6.000 tot ruim 7.000, met cijfers die per bron verschillen. Het gaat om een lokaal etno-nationalistisch en separatistisch conflict, niet om transnationaal jihadisme. Het negatieve reisadvies geldt specifiek voor deze provincies en niet voor de rest van het zuiden.
In één treincoupé van Bangkok naar het zuiden schuift het Thai geleidelijk op: eerst de zangerige klinkers van Isaan-passagiers, daarna het Yawi bij een halte in Narathiwat, terwijl het bordje bij het loket in dezelfde standaardtaal blijft staan.
Plan je reis
- Overnachten in Thailand: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Thailand: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Thailand: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Foto’s uit Thailand
Meer foto’s uit Thailand ›Verder in de reisgids Thailand
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- Boeddhisme in het dagelijks leven: tempels, monniken en geesthuisjes
- De Thaise keuken per regio: van som tam tot khao soi
- De vier gezichten van Thailand: delta, plateau, bergen en kust
- Het land dat nooit werd gekoloniseerd: Siam tussen de grootmachten
- Klimaat en moesson: waarom timing in Thailand alles bepaalt
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.